Indonesie – Augustus 2011

ReishuisReisverslagen

Verslag dag 1 en 2 Rondreis Sumatra Java Bali Augustus 2011

Maandagmorgen 10 uur was het eindelijk zover. Waar al lange tijd naar uitgekeken was werd nu werkelijkheid. Met een kleine vertraging nadat we nog een 2-tal verstekelingen in Castenray hadden opgehaald vertrokken we met ons gezelschap richitng Duisburg. Omdat de rit voorspoedig verlopen was konden we de ICE  van 11.08 uur al nemen richting Frankfurt. Na een hele snelle en voorspoedige check in hadden we ruim de tijd om nog wat rond te kijken op dit enorme vliegveld.

Uiteindelijk 15 minuten later dan verwacht vertrok onze vlucht richting Doha. Over de service van deze airline was van tevoren niet te veel verteld. De service was perfect. Ruime zitplaatsen, lekker eten en persoonlijk entertainment op de in de stoel ingebouwde schermen. We kregen een warme maaltijd en na enkele uren nogmaals een warme snack.

Uiteindelijk niet veel later dan gepland arriveerden we rond 11.00 uur op de luchthaven van Doha. Hier was heel goed duidelijk hoe groot deze airline is. Een enorm vliegveld met enorm veel toestellen die stonden te wachten om te vertrekken. Wij hadden hier echter de gelegenheid om onze benen te strekken en de nodige Arabieren te zien rondlopen. Op dit draaipunt in het midden oosten verzamelen zich reizigers uit alle windstreken die hier naar hun eindbestemming vliegen. Al ruim voor vertrek konden we instappen d.w.z.  we werden met een airconditioned bus naar het vliegtuig gereden. Op dit moment van de nacht zo rond 1.30 uur was het nog 39 graden! Overdag vertelde men ons werd het gemiddeld zo´n 46 graden!  In de wintermaanden slechts! 15 a 16 graden. Om ons niet onnodige te laten opwarmen bleven we in de bus totdat onze voorgangers reeds het toestel waren binnen gegaan. Ook weer zo´n attente service om het de gast zoveel mogelijk naar de zin te maken.

Wederom een erg vriendelijke crew begroete ons aan boord. Punctueel vertrokken we weer vanaf Doha naar onze eindbestemming Jakarta. Ook nu weer de nodige service met 2 maaltijden en de formulieren die nodig waren om Indonesiè binnen te komen. Ook deze vlucht verliep ook weer heel voorspoedig. Het was wel vreemd dat korte tijd na vertrek het buiten al licht was terwijl het voor ons gevoel nog midden in de nacht was. Dan merk je pas het tijdverschil! Ook deze vlucht verliep weer geheel volgens planning en klokslag 15.30 uur lokale tijd landden we op Jakarta airport. Dat wij niet de enigen waren die hier aankwamen bleek uit de lange rij bij de immigratiedienst. Eerst moesten er visa aangeschaft worden en vervolgens aansluiten in de lange rij wachtenden voor de immigratiedienst. Echter het wachten werd beloond, want we mochten het land binnen! Uiteindelijk konden we onze koffers bij de band ophalen en doorlopen naar de uitgang. Daar stond een vriendelijke jongeman al met het naambord van REISHUIS.NL op ons te wachten om ons vervolgens naar de bus te brengen voor de transfer naar ons fraai hotel Santika  voor de komende nacht.  Met een tropisch welkomstdrankje werden we welkom geheten en al snel konden we de kamers in gebruik nemen. Vanavond is het diner in het hotel wat er op het eerste oog heel chique uitziet voor Indonesische begrippen.

Nadat iedereen zich heeft opgefrist was het om 19.30 uur verzamelen in de lobby.  Eerst even naar een ATM om de nodige Rupiahs te pinnen. Je voelt je echt een miljonair als je 500.000 rupiahs gepind hebt. In werkelijkheid is het nog geen € 50,-! Het eten in buffetstijl met verschillende thema’s beviel iedereen uitstekend. De eerste sateetjes werden al meteen geprobeerd.  Na de maaltijd gingen we met een gedeelte van de groep nog even een wandeling maken in de buurt van het hotel.

Meteen een echte verkenningstocht!  Nadat we in een lokale buurtwinkel een lekker Ola ijsje hadden gekocht liepen we zomaar een steegje in.

Paul ; onze reisleider vindt dit nu net leuk om te doen.  Korte tijd daarna kwamen we bij een naaiatelier waar mannen en vrouwen ijverige achter de naaimachines zaten om o.a t-shirts te maken. De werktijd tijdens de Ramadan is van 9.00 uur s’avonds tot 5 uur in de ochtend. En dat 7 dagen per week voor iets meer dan € 100,- per maand!  Maar ze waren met volle toewijding bezig de order bestemd voor Singapore en Maleisië klaar te maken. Nadat we verder liepen kwamen we uiteindelijk via kleine steegjes weer bij ons hotel uit. Het bed zal iedereen vanavond hopelijk een goede verdiende nachtrust geven. Morgenvroeg loopt de wekker om 6.30 uur af om vervolgens een uur later naar het vliegveld terug te rijden voor onze binnenlandse vlucht naar Medan op het eiland Sumatra.

Verslag dag 3
Na een uitgebreid internationaal ontbijt vertrokken we naar het vliegveld van Jakarta. Onderweg was het een drukte van jewelste met de ochtendspits. Zover als je kon kijken auto´s en nog eens auto´s , brommers en nog eens brommers. Op het vliegveld aangekomen bleken we ook hier niet de enige reizigers te zijn. Echter de check-in verliep heel vlot. Aan personeel geen gebrek. De controle van de bagage stelt trouwens niets voor. Nadat je door het detectiepoortje gelopen bent en er gaat geen signaal moet je alsnog je spullen die je bij je hebt door de röntgen laten gaan. Achteraf controle dus. Geen wonder als je ziet dat de Indo’s het halve huis mee het vliegtuig in nemen. Daarna moesten we nog meerdere malen onze instapkaart laten zien. Uiteindelijk met een vertraging van 30 minuten vertrokken we met onze Lion air vlucht met een modern toestel richting Medan. Rond 12.45 uur zetten we onze voetjes weer op de bodem van het eiland Sumatra. Nadat we onze koffers weer terug hadden reden we met een nieuwe bus en een nieuwe gids naar ons lunchadres. Vanwege de Ramadan is het overal erg rustig in de restaurant omdat er van zonsopgang tot zonsondergang niet gegeten of gedronken mag worden. Een lokaal Chinees restaurant bood uitkomst. Nadat we voorzien waren van Rupiah’s vervolgden we onze reis naar de eindbestemming van deze dag; Bukit Lawang. Onderweg konden we het dagelijkse leven meebeleven. Hier is duidelijk te zien dat de tijd nog heeft stilgestaan. De huisnijverheid is volop aanwezig om maar te overleven. Een drukte van belang ook in het verkeer zorgt ervoor dat het in het begin als we ons door het centrum van Medan wurmen, niet erg opschiet. Echter uiteindelijk geraken we in de buitenwijk en schiet het een stuk sneller op. Onderweg krijgen we de nodige uitleg over wat er aan ons voorbij trekt. Gedurende onze rit naar de eindbestemming maken we nog een sanitaire stop in een gebied waar volop palmolieplantages staan zover als je oog maar reikt. Buitenlandse firma’s hebben hier duizenden hectares gepacht van de overheid en zorgen zo voor de werkverschaffing aan de zgn. Koelies. Dit waren oorspronkelijk werknemers uit Java die hier een betere toekomst hadden. Doordat de vraag naar palmolie alleen maar stijgende is, worden steeds meer rubberplantages vernietigd om plaats te maken voor de palmolie.  Ook de cacaoplant die hier vroeger volop aanwezig was zie je steeds minder vanwege de slechte kwaliteit die de planten opleveren. Uiteindelijk komen we aan in Bukit Lawang waar de weg ook ophoudt bij de rand van Leuser nationaal park. De kofferdragers brengen onze bagage over de wiebelbrug naar onze cottages. Hier worden we weer vriendelijk ontvangen met een tropisch drankje. Nadat we de omgeving verkend hebben is het tijd voor een verfrissende douche zonder warm water. Met een lokale warme maaltijd en een uitleg over wat ons morgen te wachten staat door degene die ons door de jungle gaat, besluiten we deze dag niet al te laat. Morgenvroeg om 7.30 trekken we de jungle in.

Verslag dag 4 donderdag 11 augustus 2011
Nadat we netjes om half zeven  met deurgeklop gewekt werden stond ons een bijzondere dag te wachten. De wekker was trouwens voor de meesten niet nodig want het oerwoudgeluid en de rivier die langs stroomde maken al voldoende onbekend geluid om gewekt te worden.  Een lekker tropisch ontbijtje met verse vruchten en een vers geperst sapje en brood met kaas! En een omelet lieten we ons goed smaken. Nadat we gisterenavond al hadden kennisgemaakt met de ranger die ons samen met een assistent door de jungle zou leiden, vertrokken we om 7.30 uur bergopwaarts de jungle in. Deze ranger vertelde ook dat hij enkele jaren geleden met Floortje Dessing bijna een maand door deze jungle had gezworven! Aanvankelijk was het een steile klim wat we ook al wel wisten, maar daarna werd het lopen een stuk gemakkelijker door de rubberplantage naar de uiteindelijke ingang van het nationaal park. Onderweg konden we zien hoe latex werd afgetapt van de bomen. Elke dag wordt er 2 x een snede gemaakt waardoor het witte sap in halve cocosnoten druppelt. Omdat de lokale mensen het niet zo nauw nemen met de kwaliteit laten ze de strook die ze afsnijden als extra gewicht in het vakje erbij vallen. Echter de opkoper is ook niet dom, en geeft er uiteindelijk minder voor dan de marktwaarde.  We hebben ontzettend veel geluk deze dag. Aanvankelijk is er niets te vinden, maar dan opeens verschijnen er 2 oerang oetans in ons vizier. Door een bepaalde lokroep van de ranger komt er een uiteindelijk dichterbij en blijft het vrouwtje bij het nest hoog in de boom. Nadat ze worden gelokt met kleine banaantjes kunnen we pas goed zien hoe groot deze apensoort die wel 120 kg kan wegen, er van dichtbij uitziet. Hij heeft de smaak goed te pakken want hij blijft lekker dicht in de buurt van ons. Daarna lopen we weer verder en komen we een ander oerang oetan vrouwtje tegen dat een baby onder haar hoede heeft. Ook hier hebben we weer het geluk dat ze steeds verder omlaag klimmen en we ze van dichtbij kunnen bekijken.  Tussendoor krijgen we uitgebreid uitleg over het gedrag van deze dieren in de jungle en hun eetpatroon.  Uiteindelijk horen we nog meer geritsel in de bomen en komt er een groep kakki apen naar ons toegeslopen. Het blijkt een hele groep te zijn. In de natuur verplaatst deze apensoort zich nl altijd als groep met een mannetjes, meerder vrouwtjes en de kinderschare.  We waren compleet verrast toen een van de vrouwtjes met een babyaapje onder haar buik hangend haar kroost dat een van de tepels in de mond hield trots aan ons kwam laten zien. Het feest was helemaal compleet! Uiteindelijk liepen we verder om de reuzebomen met parasieten te aanschouwen die honderden jaren oud waren.  Uiteindelijk liepen we weer terug naar onze lodge waar we even op adem konden komen. Nadat we afscheid hadden genomen van de ranger en zijn assistent gingen we ons opfrissen om aansluitend weer de bus in te stappen voor een voor deze dag lange rit naar het Tobameer; een rit van 260 kilometer. Dat lijkt niet erg veel, maar voor Indonesische begrippen dus wel. Onderweg werd nog gestopt voor een lekkere lunch. Het drukke verkeer onderweg dwong ons om het rijtempo erg laag te houden. Na heel veel gezien te hebben onderweg van het dagelijkse leven op straat en nog een extra stop voor een drankje en bezoek aan het toilet reden we het donker in. Tot overmaat van ramp kwam er ook nog een tropische hoosbui naar beneden. Het water stroomde van de bergen af!  Uiteindelijk rond 8.00 uur kwamen we aan in Parapat. Hier lag de hotelboot  in de stromende regen op ons te wachten om ons in 30 minuten naar het eiland te brengen. Lekker doorweekt stapten we op de boot die gelukkig wel overdekt was!  In het pikkedonker zonder navigatie voeren we naar het eiland midden in het grootste binnenmeer op een eiland ter wereld op een hoogte van 700 meter. We werden ondanks het late tijdstip heel hartelijk ontvangen door het personeel met een lekker drankje en aansluitend een heerlijk warme maaltijd. De soep was al zo lekker dat de meesten zicht een 2e keer lieten opscheppen! Speciaal voor ons werd de warmwater toevoer naar de hotelkamers langer aangezet om ons na het diner nog de gelegenheid te geven een heerlijke douche te nemen.  De koffers werden door de dragers ook hier weer netjes naar de kamers gebracht.
Morgenvroeg mogen we een keer uitslapen, want de wekker loopt pas om 7.00 uur af! We vertrekken dan ook pas om 8.30 uur voor een tocht met de hotelboot langs de bezienswaardigheden van dit mooie eiland waar tradities nog hoog in het vaandel staan.

Verslag dag 5 vrijdag 12 Augustus
Nadat iedereen netjes om 7 uur wakker geklopt was, stond het smakelijke Sumatraanse ontbijt op ons te wachten. Ook onze gids was alweer vroeg van de partij. Omdat hij zelf op het eiland woont op zo´n 6 kilometer van Tuk Tuk was hij gisterenavond nog door de regen naar huis gebrommerd.  Echter de regen was helemaal verdwenen en het was al weer aangenaam warm toen we om 8.30 uur op de hotelboot stapten voor een tochtje van een kwartier naar  Ambarita. Hier wandelden we door een souvenirstraatje naar een oud Batakdorp  waar we een stenen tafel met stoelen zagen. In dit dorp werden vroeger nog mensen het hoofd afgehakt die niet voldeden aan de normale omgangsnormen. Eerst werd dit door de hoge heren van het dorp aan deze tafel besproken met de medicijnman. Daarna werd de executie voltrokken in de ruimte ernaast. De desbetreffende persoon moest op een soort bank gaan liggen waar zijn borst werd opengesneden. De snedes werden met cocosmelk behandeld waarna er met citroenzuur doorheen werd gedruppeld. Tenslotte moest hij met zijn hoofd in het hakblok gaan liggen en de beul moest in 1 keer zijn werk goed doen. Als dat niet lukte werd hij zelf ook onthoofd! Daarna werd het hoofd in het meer gegooid en de rest werd opgegeten en het bloed gedronken. Gelukkig is dit ritueel al heel lang geleden afgeschaft. Daarna liepen we weer terug naar de boot voor een tocht van een uur over het Tobameer naar Simanindo waar men vanwege onze te late aankomst netjes gewacht had met het starten van de Tor Tor voorstelling. Deze rituele dansen waren niet alleen om naar te kijken, maar uiteindelijk mocht het publiek ook meedoen. Ook enkele van onze Hollandse danstalenten traden aan en deden mee aan de diverse dansbewegingen. Na afloop mocht iedereen met de dansgroep op de foto en werd de tocht weer voorgezet. Inmiddels was het zonnetje helemaal doorgebroken en bereikte de thermometer de 30 graden. Omdat we dicht bij de evenaar zitten, had onze gids ons gewaarschuwd om je goed in te smeren vanwege de sterke zon. Dit bleek geen overbodige luxe, want na de boottocht van ruim een uur terug naar het hotel voor de lunch waren we flink rood verkleurd. Hier aangekomen stond er weer een overheerlijke lunch op ons te wachten. Om 14.30 stapten we andermaal op de hotelboot voor een korte tocht naar Tomok. Hier bezochten we de graftombes van de overleden keizers van dit dorp. Een erg gewilde bezoekplek, want tijdens de uitleg ervan kwamen er regelmatig andere toeristen een kijkje nemen. Daarna kregen we de tijd om de lokale mensen ook te sponsoren. Daarna ging een gedeelte met de boot terug naar het hotel. Paul wilde graag teruglopen naar het hotel op zo´n 6 kilometer afstand van dit dorp. Uiteindelijk gingen er slechts 3 terug met de boot terwijl de anderen mee op ontdekkingstocht gingen. Mieke onze hof fotografe onderweg kwam telkens weer nieuwe fotogeschikte plekjes en mensen tegen waardoor de wandeltocht niet zo snel vorderde. Tevens was er onderweg nog veel meer te zien. Een ijsje was moeilijk te vinden. De Hele veestapel liep bij veel huizen vrij rond het huis. Het leek wel lente! Jongen Karbauen, varkens, kippen, eenden, geiten en nog veel meer zag je overal . Een stuk verderop was het een drukte van jewelste. Paul zoals altijd nieuwsgierig naar dit soort dingen wilden weten wat er gaande was. We troffen het; een lokale Tobak bruiloft. Een drukte van jewelste. Ten tijde van ons bezoek werd de bruidsschat overhandigd aan het bruidje. In dit geval een man en vrouw die beiden al eens getrouwd waren en volgens hun geloof dan weer opnieuw voor de kerk kunnen trouwen. Het eten was al getuige de vele afwas die er stond. Na het overhandigen van de bruidsschat wordt het feest daarna afgesloten met muziek en dans. Om 18.00 uur is het feest afgelopen. Daarna liepen we verder en kwamen we nog vele andere leuke kiekjes tegen. Onderweg widen we wel een cappucino. Deze was echter niet te vinden. Wel een lekker verfrissende Coca cola voor 5000 Rupiah en een zakje pomchips voor 10 cent! Weer een stuk verder vonden we eindelijk de eerste ijssalon ofwel een winkel die Ola ijsjes verkocht. Wederom onbetaalbaar natuurlijk! Uiteindelijk kwamen we na ruim 2 uur onderweg te zijn geweest bij schemerlicht bij ons hotel aan. Om 19.30 uur konden we aan tafel voor het diner dat wederom heel smakelijk was met een heerijke soto soep als starter. Na het eten kregen we van het personeel uitleg over het spelletje sato sato. Zij vonden het leuk te zien dat we dit bij ons hadden. Nadat iedereen de dag nagepraat had was het alweer bedtijd. Morgen vroeg om 8.30 uur gaan we met de hotel boot het eiland verlaten op weg naar Brastagi.

Verslag dag 6 zaterdag 13 augustus
Nadat iedereen op tijd gewekt was konden we na een vers ontbijt met de koffers inmiddels aan boord gebracht van de hotelboot, de oversteek gaan maken naar het vasteland. Hier stond onze eigen bus met chauffeur en bijrijder weer op ons te wachten. Van hier uit reden we richting Brastagi. In het begin kwamen we nog een apenfamilie tegen die eigenlijk wel honger had. Echter wij geen gelegenheid om ervoor te stoppen. Vanwege het vroege tijdstip waren er verder nog weinig apen te zien. Waarschijnlijk nog aan het slapen!  Allengs veranderde het landschap en kwamen we in de koffiestreek terecht. In een van de dorpjes stapten we uit bij een school waar de kinderen deze ochtend ijverig aan het oefenen waren met de drumband voor de dag van onafhankelijkheid op 17 augustus a.s. We werden hartelijk welkom geheten en mochten zelfs in de klaslokalen komen kijken. De bus stond een eind verderop geparkeerd zodat we door het dorp heen konden lopen. We kregen uitleg over het dagelijkse leven van deze mensen en we konden zien hoe koffie soorten Arabica en Robusta hier volop groeiden. De oogst vindt het hele jaar door plaats en de bloemen van de koffiestruik ruiken ongeveer als jasmijn. Ook zagen we diverse andere soorten palmbomen dan degenen die we al kenden. Bananen in bloei, citroengras, Gember en nog veel meer planten en bloemen die je bij ons alleen als kamerplant tegenkomt groeien hier volop in de vrije natuur. Storend is wel dat er overal plastic langs de weg en bij de huizen ligt. Uiteindelijk nadat we de dorpskinderen hadden getrakteerd op rambutan en Mieke weer een interieurfoto had gemaakt na een toiletbezoek bij een lokale inwoner, reden we weer verder. Steeds meer en meer agrarische activiteiten kwamen we tegen. Uiteindelijk stopten we bij ons lunchadres waar we allereerst koffie met gebakken banaan geserveerd kregen. Daarna konden we kiezen uit een lekkere warme maaltijd nasi of bami. Het uitzicht was heel mooi op deze plek met zicht op de lokale nijvere mensen in de velden. Hierna reden we weer verder en zagen we hoe rijk dit gebied was aan de vele land en tuinbouwactiviteiten. Onze volgende stop was bij de Sipiso waterval. Jammer genoeg begon het kort na onze aankomst even flink te regenen zodat we eerder dan gepland onze reis weer verder voortzetten. Een half uurtje verder bezochten we het Simalungun huis waar de laatste koning van deze streek gewoond heeft met maar liefst 8 vrouwen in een woning! Wat opviel was hier ook de prachtige plantengroei. Er stond bijv. familie van onze kerstster maar dan nog mooier en gerbera´s in prachtige kleuren. Vervolgens na een korte rit gingen we op bezoek in een traditioneel dorp waar het dagelijkse leven zich afspeelde. Hier wonen de mensen nog in traditionele woningen. Een ervan werd bezocht waar maar liefst 8 gezinnen samen onder 1 dak woonden omdat ze zich een afzonderlijke woning niet kunnen permitteren. We werden meer dan hartelijk ontvangen door de kinderen die aanwezig waren. De ouders waren op het land aan het werken. Hierdoor worden deze kinderen al in een vroeg stadium zelfstandig gemaakt. Op dit moment is de oogst van o.a. mandarijnen, ananas,  kool, en wortels in volle gang in dit vruchtbare tuinbouwgebied. De meeste producten worden geëxporteerd naar Maleisië en Singapore. Nadat we nog enige uitleg hadden gehad over de manier van wonen was het al weer tijd om verder te rijden. We kwamen terecht in een gebied waar behalve varkens, rund en kip ook hond op het menu staat. Deze restaurants zijn te herkennen aan de afbeelding B1 met vaak een hond afgebeeld. Afhankelijk van het tijdstip van de dag hangen er dan ook vaak geslachte honden buiten! Uiteindelijk kwamen we tegen 5 uur in het centrum van Brastagi aan. Hier kwam er ook een mals buitje naar beneden,maar dat mocht de pret niet drukken. Nadat iedereen een lokale sanitaire stop had gemaakt werden we op de groenten, fruiten, planten en bloemenmarkt rondgeleid om uiteindelijk op eigen gelegenheid verder te gaan. Even na zessen kwamen we ons fraaie 4* hotel Mutiara aan waar we met een drankje verwelkomt werden. De schrijver van deze heeft in Indonesië nog nooit zo een grote badkamer aangetroffen in een hotel! Nadat iedereen zich opgefrist had was het al weer tijd voor het diner. Morgenvroeg een echt vroege wake-up call om 4.00 uur!. Omdat we een vroege vlucht naar Bandung hebben en we zeker 1 ½ uur rijden van het vliegveld verwijderd zijn is het echt noodzakelijk om tijdig te vertrekken. Een troost; na aankomst in Bandung kunnen we een aantal uurtjes uitrusten voordat ons volgende programmapunt in beeld is.

Verslag dag 7 zondag 14 augustus
Nadat we uiteindelijk “pas” om 4.30 uur gewekt werden door de hotelbel reden we om precies 5 uur in de ochtend met een ontbijtpakket richting Medan. Ondanks het vroege stijdstip was er nog steeds veel verkeer op de weg richting hoofdstad. De route met enorm veel bochten en kuilen was niet de meest optimale, maar wel de snelste route om beneden te komen. Al om 6 uur in de ochtend passeerden we een groente en fruitmarkt waar volop handel was. Deze begint elke ochtend al om 4 uur!

Uiteindelijk na dik 1 ½ uur rijden kwamen we aan bij het vliegveld. De koffers uit de bus op dit rustige tijdstip ook op de luchthaven. Het was tenslotte zondagmorgen. Nadat we afscheid genomen hadden van onze gids Jasper en de chauffeur en bijrijder liepen we het luchthavengebouw binnen. De check-inn was een beetje traag. Niet alleen vanwege een nieuwe automaat om zelf je boardingpas af te drukken, maar ook de security met de labels was tijdrovend. Uiteindelijk vertrokken we precies op tijd om 8.40 uur richting Bandung. De meesten van ons konden nog wel een kort dutje gebruiken na deze betrekkelijk korte nachtrust.

Even voor schematijd om 5 voor elf landden we op het vliegveld van Bandung. Een rare gewaarwording, want nadat we afgeremd waren maakte het vliegtuig rechtsomkeer. We zeiden al “verkeerde vliegveld” maar het bleek dat de startbaan maar een in en uitgang had in het midden!
Nadat we heel vlot de koffers terug hadden stond onze gids Jan voor de komende twee weken al op ons te wachten bij de uitgang. Koffers in de bus en op naar ons lunchadres. Vanwege het tijdstip van landing was het beter eerst te lunchen en daarna in te checken in het fraaie koloniale Savoy Homann in het centrum van deze 3 miljoen inwoners tellende stad.

Onderweg kregen we al enige uitleg over Buitenzorg zoals deze plaats vroeger heette. Het hotel waar we de komende 2 nachten verblijven is helemaal in art deco stijl gebouwd en stamt uit eind 1800! Na een welkomstdrankje van suursak met een kleurtje konden we de kamer opzoeken. Om 14.30 uur stond de bus op ons te wachten voor een rit door het drukke centrum op weg naar de Anklungschool. Hier kregen we eerst te zien hoe deze muziekinstrumenten gemaakt werden waarna we aansluitend een bijna 2 uur durende voorstelling gingen bijwonen. Het werd een hele kleurrijke en muzikale happening die iedereen met veel plezier meegemaakt heeft. Na afloop kon er nog geshopt worden in de ernaast gelegen winkel. Inmiddels was het al bijna 17.30 uur en reden we weer terug naar ons hotel. Sommigen gingen nog even de winkelstraat in terwijl de rest nog even ging rusten voor het avondeten. Onze gids Jan Loen die naar Paul vernomen heeft tot de top tien van beste gidsen op Java behoort, is een wandelende encyclopedie. Zo vertelde hij o.a. dat elke letter  van het woord islam een tijdstip aangeeft waarop gebeden dient te worden. Gemiddeld zo´n 10 minuten per keer.
Morgenvroeg mogen we weer wat langer blijven liggen. Dan beleven we een mooie dagtocht in de omgeving van Bandung.

Verslag dag 8 maandag 15 augustus
Over het weer niets dan goeds. De komende weken hoeven wij niet te denken wat we aan moeten doen. De temperaturen zijn erg aangenaam. Na een lekkere luxe ontbijt in dit mooie hotel, staat Jan om 8.30 uur klaar om deze dag ook weer tot een nieuwe ervaring te maken voor de deelnemers. Nadat we uiteindelijk het centrum verlaten hebben, rijden we richting noorden. De eerste plek die we bezoeken is de Tankuban Perahu krater. We hebben geluk want het weer is lekker open zodat dit natuurverschijnsel heel goed te zien. De reuk van rotte eieren is niet van de lucht. Nadat iedereen voldoende van deze “frisse” lucht heeft ingeademd, rijden we een stukje omlaag. We treffen het, want de theeplukkers op de enorme gunug mas plantages zijn nog volop met de oogst bezig. Nu zien we pas hoeveel werk er aan vooraf gaat voordat de thee uiteindelijk in een theezakje zit. Jan geeft een uitgebreide uitleg over dit proces. Daarna rijden we weer een stukje verder naar beneden om via een jungleachtig wandelpad een stuk bergaf te lopen. Op een gegeven moment komen we bij een brugje aan waar lokale mensen van speciaal hout diverse kunstvoorwerpen snijden. Natuurlijk blijft bij deze en gene weer wat aan de vingers plakken. Door de gunstige koers van de rupiah spreek je echt niet over kapitale uitgaven. Nadat we weer bij de bus terug zijn, rijden we naar ons volgende bezoekpunt van vandaag; de warmwaterbronnen van Ciater. Hier gaat iedereen uit de kleren om in zwemkleding het heerlijk warme bad te betreden. De vele mineralen zijn een weldaad voor de huid. Jan had trouwens voor handdoeken gezorgd om na afloop ook weer droog in de kleding te kunnen stappen. Inmiddels was het tijd voor de lunch die op dezelfde plek genuttigd werd.  De reis werd voortgezet en uiteindelijk kwamen we aan bij een grote shoppingmall waar natuurlijk weer ingekocht moest worden.

Vanwege de Ramadan zijn er overal aanbiedingen in aanloop naar het Suikerfeest. Naderhand stond de laatste bezoekplek op het programma; een atelier waar de beroemde Wajangpoppen gemaakt worden.  Vanwege het late tijdstip waarop we aankwamen konden we niet zien hoe deze gemaakt werden. De werkdag van deze mensen begint al heel vroeg in de ochtend.
Uiteindelijk reden we terug naar ons hotel. Het diner deze avond was wel erg luxe. We kregen eerst een rondleiding langs de diverse bufetten alvorens te beginnen. Het was alleen al een feest om te zien met hoeveel liefde alles gemaakt was. Er moesten daarom menige foto gemaakt worden van het kleurrijke schouwspel.  Morgen een wakeup call om 7.00 uur omdat we om 8.30 uur willen vertrekken richting volgende bestemming Pangandaran aan de Indische oceaan.

Verslag dag 9 dinsdag 16 augustus
Inmiddels is iedereen helemaal geacclimatiseerd en al vaak voordat de wekker afloopt wakker. Zo ook vandaag, zodat iedereen al op tijd aan het ontbijt verscheen. Wederom overdadig zoals inmiddels al bekend. Nog even genieten, want de komende dagen gaan we echt weer het binnenland in. Al voor 8 uur zaten we in de bus om in de drukke ochtendspits de stad te verlaten. Het grote aantal brommers is echt meer dan opvallend te noemen. Als bij de stoplichten het licht op groen springt rijden er honderden tegelijk het kruispunt over! Nadat we enige tijd onderweg te zijn vraagt Paul aan Jan de gids om te stoppen. In een van de sawa´s is men bezig met de rijstoogst. Even een stukje teruglopen, maar dan worden we verrast met een mooi schouwspel. Een ganzenhoeder met een grote groep onder zijn hoeden komt met een vlag in de hand aangelopen het rijstveld op. De ganzen zijn zo gefocust op de vlag dat ze daarbij in de buurt blijven terwijl ze de overgebleven rijstkorrels die tijdens de oogst van de halmen zijn gevallen, opeten.  Een tweede groep ganzen die even verderop op het veld rondstruint, houd een ander kleur vlag in de gaten! Een prachtig schouwspel. Verder wil Mieke wel even helpen met de oogst van de rijst! Terug in de bus rijden we weer een paar kilometer verder. Daar stoppen we in een dorp waar we overstappen op paardenkoetsjes. Deze brengen onze via een prachtige rit door een schitterend landschap naar een grote vijver met lelies. Hier worden we overgezet op een groot bamboevlot waar wel 60 personen op kunnen plaatsnemen. Tijdens feestdagen zoals het Suikerfeest komen hier tot wel 5000 bezoekers per dag. O.l.v. een lokale gids krijgen we een rondleiding over het eiland en laat hij ons het dorp zien en alles wat er groeit en bloeit. Heel typisch is de gemeenschap bestaande uit 6 families en een tempel. Elk van deze huizen heeft een eigen waterput waarmee gewassen, gedoucht en het toilet doorgespoeld wordt! Deze wonen al van oudsher op deze plek. Een echte familie traditie dus. Weer vervolgen we onze reis waarbij we onderweg ogen tekort komen om
alles te zien wat er om ons heen gebeurt. Een waar schouwspel met ijverige mensen. Het is dan ook een echt vruchtbare omgeving waar wel 3 oogsten rijst per jaar mogelijk zijn. Na precies 3 maanden en 20 dagen wordt er geoogst.  Ook vele andere tuinbouwproducten groeien hier uitermate goed. Inmiddels zijn we het middaguur al ruim gepaseert als we in Garut van een lekkere lunch kunnen genieten. Het is een beetje vreemd om te zien hoe verstopt we moeten eten. Dit alles vanwege de Ramadan waarbij restaurants eigenlijk niet geopend mogen zijn in het zicht van het volk. Steeds meer kleurrijke vlaggen sieren het straatbeeld. Morgen is het de nationale feestdag en dat moet echt gevierd. Ook lijkt het alsof de mensen iets meer geven om hun leefomgeving, want ook de straten zien er steeds schoner uit. Uiteindelijk nadat we een bergrug over zijn gereden komen we aan bij de kust van Pangandaran. Het hotel voor de komende 2 nachten ligt eigenlijk direct aan de kust zodat we nadat we zijn ingecheckt meteen even in het donker een wandeling gaan maken om de zee ook echt te zien. In dit geval een seaside view by night. Om 7.30 uur verzamelen we ons in het restaurant voor het diner. Omdat we nagenoeg de enige gasten zijn kunnen we a la carte bestellen. Dit loopt echter heel anders dan verwacht. Nadat we onze voorkeur hebben uitgezocht. Komt de bediende de bestelling opnemen. Blijkbaar is er zuinig ingekocht want verschillende gerechten zijn niet te bestellen! Echter iedereen heeft wel zin in frietjes dus worden deze bij een alternatief gerecht er bij besteld. Paul  had inmiddels al het vermoeden dat dit niet goed zou aflopen. Dus Jan Loen werd opgetrommeld en hij ging in overleg met de receptie. Even later kwam hij terug en had een ander restaurant iets verder in de straat waar we konden gaan eten. Op het moment dat we wilden vertrekken kwam de ober met het “voorgerecht” de keuken uitlopen. Hij had blijkbaar alles verkeerd begrepen en ons eerst de frietjes voor willen zetten en daarna pas de soep! We zijn uiteindelijk terecht gekomen bij het restaurant wat Paul  al op het oog had voor een lekker ijsje na afloop. Hier werd een werkelijk heerlijke maaltijd geserveerd door de eigenaresse die van oorsprong Zwitsers was en die haar passie voor reizen en de liefde 21 jaar geleden in Pangandaran was neergestreken. Natuurlijk moest er als toetje een lekker Campina ijsje geïmporteerd uit Soerabaya worden. Voor de meesten was de portie echter te groot. Ton vroeg of hij zijn toetje niet tot morgen in de diepvries kon laten zetten om het dan verder op te eten! Voldaan liepen we weer terug naar ons hotel voor een welverdiende nachtrust.

Verslag dag 10 woensdag 17 augustus
Vandaag een wel heel bijzonder en lang verslag! We hebben een bijzonder hotel getroffen. Allereerst was er een wake up call gevraagd voor 7.30 omdat we pas om 9.00 uur zouden vertrekken. Welnu. Om 6.30 uur werd er al geklopt en gebeld, dus iedereen was al heel vroeg uit de veren. De meesten nuttigden de extra tijd voor een plons in het hotelzwembad of maakten een lekkere strandwandeling langs de Indische oceaan. Naar bleek was men de Engelse taal niet goed machtig bij de receptie.  Tijdens het ontbijt werd het dagelijkse Europese nieuws verteld opgepikt van internet en kwam Paul met de mededeling dat we vanmiddag zouden verkassen naar het hotel waar vorig jaar gebruik van is gemaakt. Door een misverstand waren we in een verkeerd hotel geplaatst; en we willen tevreden gasten dus a la minuut werd dit door Jan in opdracht van Paul geregeld. Om 9.00 uur stonden de fietstaxi,s klaar voor een bijzondere dagtocht. Na een verfrissend ritje door het dorp en een kokospalm plantage kwamen we bij een grote lokale markt aan. Hier was onze eerste stop op deze nationale feestdag. Jan leidde ons rond en vertelde over de vele soorten groenten en fruit die er te koop waren. Daarna liepen we langs een winkel waar van rotan allerlei soorten kooien en manden gemaakt werden. Een stukje verderop was een werkplaats waar men van bamboestroken grote matten aan het vlechten was. Deze worden gebruikt als wandbekleding van de huizen aan de buitenkant of als vloermat. Daarna liepen we weer terug naar de fietstaxi en reden we een kampung in. Hier stapten we allereerst uit bij een bewakingshuisje wat elke nacht bemand wordt. Bij bijzondere gebeurtenissen zoals overlijden of calamiteiten worden de bewoners met een geklop op een soort holle boomstam gewaarschuwd.  In de tijd dat de mensen nog geen klok of horloge hadden werden de dames ook gewaarschuwd als ze de pil moesten innemen om de geboortebeperking  te laten functioneren. Daarna gingen we kijken hoe tofoe gemaakt werd van sojabonen. Dit wordt gebruikt om eten te koken. Echte huisnijverheid. Daarna gingen we weer naar een andere plek en passeerden we een cashewnoten boom. Een stukje verderop gingen we een eenvoudig huisje binnen waar palmsuiker gemaakt werd. Nadat deze gewonnen wordt door mannen die 2x per dag in de hoge palmbomen klimmen als apen om daar het vocht van de bloem van de palmboom af te tappen vergelijkbaar met het aftappen van latex, wordt dit suikerwater 6 uur lang verhit, maar niet gekookt totdat het voldoende ingedikt is. Vervolgens wordt het in een vorm gegoten om er kleine bruikbare porties van te maken. Ook liet Jan zien hoe de klapper verwerkt wordt met al zijn bijproducten. Werkelijk alles wordt gebruikt! Opvallend was hier ook weer de vriendelijkheid van de bewoners en het hello wat we hoorden roepen. Nadat we afscheid hadden genomen van de dorpsbewoners reden we de kampung uit met onze fietstaxis totdat we weer bij de bus aankwamen. Van hieruit reden we 16 kilometer parallel aan de kust richting green canyon. Ook hier weer opvallend veel activiteit en huisnijverheid. We boften enorm met het weer, want het water in deze lagune was werkelijk groen van kleur en de waterstand was perfect voor een boottocht. Met 2 boten voeren we door deze kronkelige kreek. Onderweg zagen we nog diverse leguanen die zich  in deze omgeving erg thuis voelen.  Uiteindelijk kwamen we bij de grot met de stalagmieten en stalactieten waar we konden genieten van een prachtig schouwspel. Door de lage waterstand konden we er zelfs uitstappen. Op dit punt is ook de afscheiding tussen het zoete water uit de bergen en de mix van zoutwater uit de zee en het zoete water.  Nadat iedereen de tijd had om een aantal mooie plaatjes te schieten keerden we weer terug naar ons beginpunt. Een stukje verderop stopte de bus andermaal voor een wandeling door de jungle. Ook hier weer de nodige uitleg bij de dingen die onze ogen passeerden. Dat de Indonesiërs erg inventief zijn liet Jan weer zien met een blad van een plant waaruit kleurstof gehaald werd en zelfs schuurpapier gemaakt. Natuurlijk moest er gewandeld worden over de lange bamboebrug die als verbindingsweg dient niet alleen voor voetgangers maar ook met de vele brommers die onderweg zijn. Terug in de bus reden we via een gedeeltelijk andere route weer terug naar Pangandaran. Hier konden we ook zien wat de Tsunami in 2007 had aangericht in dit dorp. Voordat we gingen lunchen in ons nieuwe hotel werden de koffers opgehaald op de oude locatie 100 meter verderop. Een heerlijke lunch volgde waarna we een paar uurtjes de tijd hadden om te relaxen in het zwembad of gewoon even lekker  niks. Om 4 uur was het voor de liefhebbers tea time in het hotel met verse eigen gemaakte lekkernijen erbij. Tegen 5 uur vertrokken we met een kleiner busje richting een primitief vissersdorp om te kijken hoe deze mensen leefden van de visvangst en het maken van houtskool van de bast van de kokospalm. Het is bewonderenswaardig hoe deze mensen het hoofd boven water houden met de primitieve vangstmethode van garnalen. Per toeval zagen we ook iemand palmsuiker uit de bomen halen. Jammer genoeg bedekten de wolken de ondergaande  zon, maar dit zullen we vast en zeker nog wel ergens zien gedurende onze reis. Ook hier waren de mensen weer opvallend vriendelijk en open over hun manier van leven. Na een korte rit waren we weer bij ons hotel terug waar iedereen volop de tijd kreeg om zich op te frissen voor de avond. Het persoonlijke karakter van al onze reizen komt ook in Indonesië weer tevoorschijn, want Jan onze gids heeft iedereen uitgenodigd om vanavond bij zijn familie thuis te komen dineren. Lekker dichtbij de lokale bevolking is ook hier weer helemaal van toepassing. Morgen gaan we weer verder met onze ontdekkingsreis door de gordel van smaragd richting Wonosobo. Tenslotte op verzoek van Ton aan iedereen op het thuisfront de groeten (natuurlijk ook aan alle anderen die dit lezen). Voor Ton kreeg deze dag een grote stip zo had hij ervan genoten.

Verslag dag 11 donderdag 18 augustus
Alweer een dag dat wij beseffen hoe rijk dit land eigenlijk is! Met een vriendelijk zonnetje aan de horizon werden wij gewekt door een van de bellboys door een klopje op de deur. Een lekker ontbijt met een keur aan gerechten stond voor ons klaar om de dag weer voldoende energie te geven. Zoals altijd op tijd vertrokken we om 8 uur uitgezwaaid door het personeel naar onze volgende bestemming Wonosobo op het Diengplateau. Gisterenavond was het diner bij de familie van Jan Loen ook nog een leuke verrassing geweest. Natuurlijk een overdaad aan eten, maar daarna ging men met de man van de nicht van Jan die het nationaal park als ranger beheerd, op pad. Na een korte wandeling en een signaal van hem kwamen er meer dan 50 reeën aangelopen die zomaar uit de hand aten. Het bleek om een beschermde dierensoort te gaan die in het nationaal park van Pangandaran volop voorkomen. Allereerst moesten we 60 kilometer terugrijden naar de hoofdweg om de rit over het eiland te kunnen vervolgen. Na ongeveer 1 1/2 uur rijden stopten we bij een Nederlandse dijk ooit gebouwd met behulp van onze kolonisten. Toen we deze dijk beklommen hadden zagen we in eerste instantie een groot leeg veld waar eigenlijk een steenfabriek in beeld zou moeten verschijnen. Echter de schijn bedroog, want we zagen wel een kar met stenen erop waar een local 2 grote stapels aan het maken was met touwen eromheen. Uiteindelijk stak hij er een bamboestengel doorheen en tilde het hele gevaarte op zijn schouders. Daarmee stak hij de dijk al zwoegend over. Aan de andere kant was te zien hoe nijver hij al was geweest deze dag want er stond een enorme partij klaar om opgehaald te worden. Terwijl wij de plantage inliepen kwam er een volle kar getrokken door een man en geduwd door een vrouw over een hobbelig bospas aangereden! We liepen verder de plantage in en zagen 2 mannen bezig met onkruid te verwijderen en dode takken te verzamelen. Jan gaf weer uitleg over de planten die we zagen. Werkelijk elke plant, struik of boom heeft wel een functie in dit land, en sommigen zelfs meerderen. Zo liet hij tijdens de rit vanaf Pangandaran al zien hoe de bloemstengel van een cocos palm er uitziet Nadat hij de buitenste schillen verwijderd had kwam er een prachtige witgele bloementros tevoorschijn. Hierin zaten zowel de mannelijke alsook de vrouwelijke opgeborgen. Door natuurlijke bestuiving konden zich in de knoppen de kokosnoten gaan vormen. Dit is een continue proces wat gedurende de levensloop van de boom door blijft gaan. Andere vruchtbomen dragen bijvoorbeeld 2 keer per jaar. De bloem van de palm wordt ook gebruikt bij feestelijkheden. Maar nu terug naar de steenfabriek. Het houtafval van de bomen werd op stapels gelegd. We liepen verder door de plantage die uit vruchtbare kleigrond bestaat. Uiteindelijk kwamen we bij een aantal hutjes aan waar de stenen gemaakt werden. Eenvoudigweg de klei die dichtbij het hutje afgegraven werd, werd vermengd met water en met de blote voeten vermengd. Daarna met een schep op een andere stapel gegooid waarna een vrouw deze in een bakvorm schepte. Hierin een merkteken om te weten wie de fabrikant was. Daarna werd deze vorm met 4 stenen erin omgeschud op een stuk grond. Dan moet dit 2 dagen drogen en omgedraaid worden. Daarna opgestapeld met palmbladeren erop nog enkele weken drogen. Dan weer oppakken en overbrengen naar het stookhuis en op stapels met het kaf van de rijstkorrels ertussen. Deze moeten een aantal dagen branden, dan worden de stenen die aan de binnenkant stonden aan de buitenkant gezet en herhaald het brandproces zich nog een keer.  De as die overblijft na het bakken van de stenen wordt gebruikt als schuurmiddel (onze vroegere vim ofwel cif) Dan uit de plantage brengen en naar de groothandel c.q. eindverbruiker. En dit voor de lieve somma van 4 cent per stuk! Ongelofelijk. Nadat we teruggelopen waren konden we nog een kapokboom in volle bloei zien. Ook dit product wordt hier nog steeds volop gebruikt. Nadat we de grens naar midden Java gepasseerd waren hadden we een koffiestop. Hier werden lekkere verse sappen zoals suursak en meloen geserveerd. Daarnaast ook een lokale lekkernij gepaneerde banaan met bruine palmsuiker een specialiteit. Naast het restaurant lag een rivier waar mannen bezig waren lavazand te scheppen om te verwerken in cement.  Daarna hadden we weer een stuk rijden voor de boeg. Je raakt gewoon niet uitgekeken. Volgens menigeen was het zonde om je ogen onderweg te sluiten. Ook weet iedereen nu ook hoe pindas groeien! Tijd voor de lunch. Dit keer in een restaurant met een mooie bloemen en plantentuin eromheen. Hier zag je kamerplanten in bloei die je bij ons alleen met blad kent. Prachtig. Nadat we afscheid genomen hadden van de giechelende dames van de bediening reden we weer verdere door een voortdurend wisselend landschap. Je raakt ook niet uitgekeken hoe en wat er allemaal vervoerd wordt in dit land. Als we weer eens iets onbekends zagen hoefden we Jan maar te vragen of het antwoord was er al weer. Even een toiletstop. Bij het tankstation waar we pauze hielden stond er een file met brommers voor de pomp. Pertamina de nationale oliemaatschappij  is trouwens de enige brandstofleverancier in het hele land. Gekookt wordt er op LPG. Een kruikje van 3 liter kost 14.000 rupiah. Nadat we weer een stukje verder gereden waren hielden we halt voor een fotostop bij een schitterend landschap met veel rijstterrassen. Aan de voet ervan stroomde een brede rivier met veel grote keien erin. Deze werden door mannen op hun schouders helemaal naar boven gedragen! Nadat ze zijn afgevoerd worden ze met grote hamers in stukken geslagen voor de bouw en wegenbouw. Weer een stuk verder was het tijd voor een afdaling tussen de sawas door naar de rand van de rivier die op deze plek met 2 rivieren bij elkaar kwam. Omdat het net voor zonsondergang was konden we mooie fotos maakten met schittering in de rivier. Ook hier weer de nodige uitleg. Uiteindelijk kwamen we net voor zessen aan in ons koloniale hotel waar in vroeger tijden ook Koningin Juliana en Prins Bernard geslapen hadden.  Vanavond gaan we met de benenwagen naar het centrum langs de Alun alun ofwel het grote dorpsplein met de grote juccabomen om te dineren in een restaurant van deze stad.

Verslag dag 12 vrijdag 19 augustus
Sinds vandaag weten we hoe het paradijs er uit ziet!  Nadat we gisteren avond al la carte zijn wezen uit eten in een Cantonees restaurant waar we heerlijk gedineerd hebben met aansluitend een wandeling door het centrum van de stad om een ijsje te gaan eten, was het vandaag een totaal andere dag. Na een uitgebreid ontbijt met  de keuze uit Indonesisch of westers ontbijt stond een lokale bus voor ons klaar om het dieng plateau te bezoeken. Na een korte rit waren we al buiten het centrum om de klim naar meer dan 2000 meter boven de zeespiegel in te zetten. Werkelijk schitterende panorama´s kwamen op deze zonnige dag aan ons voorbij. Elke vierkante centimeter van dit enorm grote en ontzettend vruchtbare gebied werd benut om tuinbouwproducten te verbouwen. Men zegt dat de lekkerste aardappels op het Dieng plateau verbouwd worden. 3 oogsten per jaar zijn mogelijk! Ook tal van andere producten zoals bijv. uien, tuinbonen, bloemkool, witte kool, peultjes, worteltjes, allerlei soorten kruiden, rijst, gewoon te veel om op te noemen worden hier allemaal handmatig verbouwd op de ontelbare terrassen. Een landschapschilder kan zich hier helemaal uitleven. Met op de achtergrond  enkele vulkanen is het plaatje met een strakblauwe hemel helemaal compleet. Zelf de kleine bus moest zwoegen om tegen de steile hellingen omhoog te komen.  Aan water ook geen gebrek ondanks de droge tijd dankzij een enorm natuurlijk meer boven in de bergen waar tevens een stuwdam voor de stroomvoorziening zorgt. Na enige tijd rijden stopten we bij een mooi uitzichtpunt om van de omgeving te genieten. Echt alles moet op de schouders vervoerd worden van en naar de landerijen. Daarna reden we door naar een tempel gebouwd in de 7e eeuw en destijds ontdekt door de Nederlanders die hier uiteindelijk bijna 230 jaar aanwezig zijn geweest. Ook herbergt deze omgeving talloze bloemen en planten. Een ervan de trompetplant vindt je hier ook, alleen in een dubbel bloemige uitvoering. Nadat we van dit landschap hadden genoten reden we verder naar een nog actieve krater. De rotte eierengeur die we al eerder geroken hadden werd nu wel heel sterk door het borrelende water waaruit deze gassen vrijkwamen. Veel mensen lopen hier constant met een mondkapje voor. Echter een stuk verderop kwam  pas echt een natuurfenomeen. Een kokende krater met een watertemperatuur van maar liefst 400 graden kwam in beeld. Door de gunstige wind konden we pas goed zien wat voor een kracht moeder natuur heeft. Een stukje verderop kwamen 2 enorme buizen uit de grond waarmee men op grote diepte reukloos gas wint wat gebruikt wordt om te koken. Twee enorme Pipelines vervoeren dit gas naar de stad kilometers verderop. Een vrouwtje verkocht lavastenen, maar Jan liet ze ons uiteindelijk zelf zoeken en meenemen voor thuis. Letterlijk een schitterende stukje natuur(steen). Daarna reden we verder naar een andere natuurverschijnsel op dit Dieng plateau; Het kleurenmeer. Door een samenvloeiing van zout lavawater en zoet water uit een bron in combinaties met diverse zandafzettingen is hier een kleurenschouwspel te zien in het water met nagenoeg alle kleuren van de regenboog. Het fraaie zonnige weer zorgde voor een optimale kleurschakering. Nog nagenietend van wat we allemaal in korte tijd gezien hadden, reden we weer via dezelfde route naar beneden. Rond het middaguur kwamen we weer in de stad aan waar onze eigen bus klaar stond om ons naar het centrum te rijden. Hier hadden we de gelegenheid om wat rond te neuzen in de lokale winkeltjes. De lokale kindjes hadden de grootste pret met Ton die ze weer leuk bezig hield. Tijd voor de lunch. Hetzelfde restaurant werd gebruikt omdat in deze stad de keuze voor de Westerse bevolking beperkt is. Een aanpassing op de menukaart was geen probleem zo bleek. Tijd om de stad Wonosobo te verlaten. Onze gids Jan houdt echt van avontuur zo bleek, want we namen een binnendoor weg naar Magelang. Hier waren de wegen erg smal en erg steil waardoor de bus moeite moest doen om boven te komen. Deze moeite was echter niet voor niets, want we werden beloond met fraaie uitzichten. Veel houtverwerking en andere activiteiten passeerden onze ogen. Tijd voor een wandeling. Dat deze omgeving normaal niet door toeristen bezocht wordt bleek uit de vele blikken die ons toegeworpen werden. Via een smal paadje tussen de sawas door werd een lokale boer bezocht. Hij was niet gewend aan buitenaards bezoek! Nadat hem een beetje geld werd aangeboden wilde hij dit op allerlei manieren goed maken. Gewoon lekker puur natuur , zo ziet onze reis er hoofdzakelijk uit. Uiteindelijk kwamen we weer op de hoofdweg uit waar het spitsuur net was aangebroken. De fabrieken waren gestopt en het personeel  ging massaal naar huis. Per fabrieksbus of op de eigen brommer. Niet veel later kwamen we aan bij een ander paradijs; ons hotel voor de komende nacht. Werkelijk schitterend dit 4* resort. We werden met een golfkarretje naar onze lodges gebracht gelegen aan een rivier! Net achter onze verblijven lag een van de 2 zwembaden van het complex. Als je binnen het park vervoerd wilde worden, of even naar de stad wilde hoefde je maar naar de receptie te bellen en een golfkarretje kwam voorgereden. Vanavond zullen we ook dineren in het restaurant van dit fraaie resort. Terwijl ik dit aan het schrijven ben in het eveneens schitterende restaurant met uitzicht op de omgeving komen er enkele deelnemers naar mij toe gewandeld met de mededeling dat ze even afscheid komen nemen van mij en te vertellen dat ze voorlopig hier zullen blijven, zo mooi vinden ze het hier! We laten ons dus verrassen hoe het diner er vanavond uit zal zien.  Morgen ga ik in elk geval wel verder reizen naar Jogyakarta waar o.a. een bezoek aan de Borobudur op het programma staat.

Verslag dag 13 zaterdag 20 augustus
Wat betreft het diner gisterenavond; ook dat wederom verrassend. Het aantal personeelsleden in verhouding tot het aantal gasten was bijna 1 op 1! Een heerlijke Indonesische maaltijd met een mooi opgemaakt nagerecht als toetje. Het restaurant met meer dan 300 zitplaatsen was ingedekt voor het diner. Echter aan het einde van de avond werd alles er af gehaald op alle tafels en opnieuw ingedekt voor het ontbijt. Naar bleek uiteindelijk voor wederom een kleine groep mensen. Ook hier had men de klok weer niet goed begrepen. Om 5.30 uur liep de wekker al af! Het ontbijt overtrof ieders verwachtingen. Zo uitgebreid hadden we het nog nergens meegemaakt! Genieten dus in dit stukje paradijs. Uiteindelijk ging toch wel weer iedereen mee. Ze vonden het toch een beetje te ver lopen naar de Borobudur!  Aangezien we in de buurt waren van dit voormalig wereldwonder hoefden we niet erg lang in de bus te zitten. We waren lekker vroeg, dus nog niet erg druk. De ontvangst was hartelijk met koffie/thee en gekoeld drinkwater. De opdringerige verkopers lieten we mooi links liggen op aanraden van Jan. Met een lokale Nederlands sprekende gids ging de groep het complex binnen. Hier volgde een uitgebreide tour met uitleg over het ontstaan en de voortgang. Vanwege de vulkaanuitbarsting van de Merapi (ook wel stout kind genaamd) afgelopen november, was het bovenste gedeelte nog niet toegankelijk vanwege schoonmaakwerkzaamheden. Alle reliefs moeten met een kwastje schoongemaakt worden. Bij gebruik van water hecht het as zich meteen hierop. Een heel karwei dus! Na bijna 2 uur bezichtiging kwamen we weer terug bij de entree waar wederom koffie en thee klaarstond. De verkopers lieten zich niet uit hun veld slaan terwijl we weer terugliepen naar de bus. Na een korte rit stapten we uit bij een andere bezienswaardigheid; De Mendut tempel. Eerst gingen we het kloostercomplex van de monniken bezoek wat ernaast gelegen was. Hier wordt nog volop gepraktiseerd. De prachtige tuin en de gebouwen en monumenten lagen er mooi bij. Na lang zoeken vonden we toch een nagenoeg bloeiende lotus! Ook maakt Jan ons attent op een beschermde boom met grote zure vruchten, en een boom waarvan de zoetgeurende bloemen op de stam groeien! Heel bijzonder om te zien.  Daarna beklommen we de Mendut Tempel die van binnen 3 mooie Beelden herbergde.  Deze tempel is nagenoeg nog geheel in originele staat gebleven ondanks de vele aardbevingen. De uitbarsting van de Merapi was goed zichtbaar bij de vele palmbomen waarvan de bladeren helemaal verschroeid waren door het neervallende as met een temperatuur van 400 graden! Ook de grote ficus boom op het plein voor de tempel was bijna gehalveerd door de last van de as die op de bladeren was neergekomen en met een regenbui de takken liet afbreken door de zware as last. Daarna was het al weer twaalf uur, dus tijd voor de lunch. De vriendelijke giechelende bediening met schone Indonesische meisjes was wederom een waar genot. Evenals de gerechten natuurlijk. Nadat iedereen weer toilet gemaakt had reden we verder richting Yogjakarta. Opvallend was de schade die de uitbarsting had aangericht. Veel verschroeide akkers en bomen passeerden onze ogen. Enkele kilometers verder op 21 kilometer afstand van de vulkaan had zich een waar drama afgespeeld in de desbetreffende nacht. Ongeveer 8 dorpen waren door de snelle lavastroom verwoest. De bewoners hadden geen mogelijkheid om hieraan te ontsnappen omdat er geen waarschuwing was geweest. De lava met echt enorme keien had zich een eigen rivier naar beneden gevormd en alles verstopt onder een dikke laag van meer dan 5 meter hoog. De drukke doorgaande weg was hierdoor 3 weken volledig afgesloten en 500 mensen zijn onder deze laag levend begraven. Nog steeds is men bezig om deze enorme massa te verwijderen. De stenen en het zand dat deze stroom heeft meegebracht wordt nu gebruikt voor huizen en straten bouw. De een zijn dood is de ander zijn brood is een spreuk die hier echt opgaat. Wij liepen zelf dan ook letterlijk over een kerkhof met de bedolven huizen met mensen er in onder ons!  Maar zo veerkrachtig als deze mensen zijn gaat het leven gewoon weer zijn gangetje. Nadat we weer een stuk verder gereden waren stopten we bij een restaurant wat als attractie goocheltruukjes aan tafel doet tijdens het verblijf. Ook zijn deze te koop. De 2 gelukkigen van vandaag waren Jan en Mia die zgn. jarig waren en getrakteerd werden op een verjaardagslied op z’n Indonesisch. Zij kregen een lekkernij en bij vertrek een leuke foto mee als herinnering. Uiteindelijk kwamen we in Yogja aan.  Een studentenstad met meer dan 3 miljoen inwoners.  Ons hotel voor de komende 2 nachten is het 4* Yogjakarta Plaza hotel in het centrum. Na een welkomstdrankje werden we naar de kamers gebracht. Vanavond staat er weer iets moois te wachten. Na het diner volgt een Ramayana voorstelling. Als bezoeker van deze stad moet je dit echt gezien hebben.

Vanuit Indonesie de hartelijke groeten aan de thuisblijvers

Verslag dag 14 zondag 21 augustus
Het was even wennen. De wekker liep een uur later af dan dat we al dagen lang gewend zijn. Na een leuke avond met als sluitstuk een kleurrijke Ramayana voorstelling was iedereen gisterenavond rond 10.00 uur weer terug in het hotel. Zoals gezegd lekker op ons gemak aan een wederom uitgebreid luxe ontbijt. Eigenlijk heel on-Indonesisch, maar we genieten volop, ook van de heerlijke koffie in dit 4* hotel. Om 9.00 uur vertrekken we met onze bus richting centrum. Hier bezoeken we allereerst een Batik atelier waar schilderijen gemaakt worden. Behalve dat we kunnen zien hoe deze kunstwerken tot stand komen met soms wel 24 verschillende kleurenbaden is er ook een expositie van zowel leerlingen als ook de beroemde Kabul.  Natuurlijk blijft er weer het e.e.a. aan de vingers plakken. Daarna rijden we richting centrum waar we een bezoek gaan brengen aan de Kraton ofwel het paleis van de Sultan. Omdat Yogya als enige plaats autonoom is regeert hier nog een Sultan. Op het complex krijgen we een uitgebreide rondleiding door lokale gidsen.
Alweer een stukje herkenning want op diverse plekken zien we kunstvoorwerpen en geschenken uit de koloniale tijd. Op dit vroege zondagse tijdstip is het erg rustig dus alle ruimte om alles goed te bekijken. Daarna rijden we verder naar een volgende plek; een atelier waar batik stoffen bedrukt. Dit kan zowel op katoen alsook op zijde. Kwaliteit moet betaald worden. Als je echter ziet en inmiddels weet hoeveel uren werk er aan een stukje stof zit dan snap je ook waarom. Ook hier weer uitleg over de werkwijze en na afloop een kopje koffie of thee. Onze volgende stop tijdens deze excursiedag is een van de zilverwerkatelier die yogya rijk is. Ook hier weer eerst een uitleg over hoe zilverwerk gemaakt wordt. Echt priegelwerk! Mieke haar zilverwerk was tijdens het zwemmen in het zwavelwater in Ciater dof geworden. Hier werd het door een van de medewerkers in korte tijd weer als nieuw opgepoetst. Nadat iedereen een kijkje had genomen in de enorme winkel liepen we naar het ernaast gelegen restaurant gevestigd in een monumentaal gebouw daterend uit 1842! Ook het interieur was een plaatje met o.a. de prachtige tegelvloer en de vele ornamenten. Ook hier weer uiterst vriendelijke bediening die aan tafel alle gerechten persoonlijk uitserveerde. Nadat we weer op krachten waren gekomen reden we terug centrum. Hier stond een bezoek aan de beroemde Marloboro street op  het programma. Omdat het zondag was krioelde het van de brommers die netjes in lange rijen geparkeerd stonden. Ook in de winkels was het een drukte van belang. Vanwege het komende Suikerfeest wil iedereen zich in het nieuw steken. De grote warenhuizen staan dan ook bol van de aanbiedingen. Om 16.00 uur reden we weer terug naar ons hotel waar we tijd hadden om te relaxen in het zwembad of in de directe omgeving. Vanavond alweer de laatste avond in deze miljoenenstad.

Verslag dag 15 maandag 22 augustus
Na een wederom overheerlijk ontbijt wat echt niet overdreven is, vertrokken we om 9.00 uur richting Kediri. Na een korte rit kwamen we aan op de parkeerplaats van het Prahamanan tempelcomplex. We werden ontvangen door een Nederlands sprekende gids die ons over het complex zou leiden.  Dit complex kenmerkt zich door de prachtig aangelegde tuinen eromheen. Wat vooraf al verteld was werd door nagenoeg iedereen ook bevestigd. De Borobudur is groter maar dit complex is veel mooier en voor het grootste gedeelte nog in originele staat. Er liggen echter nog veel brokstukken van de kleinere tempels eromheen. Echter 60 % van de stenen is verdwenen in de tijd dat de omliggende bewoners deze gebruikten om hun huizen ermee te bouwen. Langer dan gebruikelijk bleven we hier rondkijken. Na afloop nog een kopje koffie of thee om even bij te komen. Omdat we al vroeg aanwezig waren was de temperatuur ook nog erg aangenaam op dit tijdstip. Daarna volgde een langere rit richting Kediri. Vanwege het naderende Suikerfeest was het in Solo ontzettend druk op de doorgaande weg. Hierdoor kwamen we jammer genoeg in de file. Samen met het langere verblijf deze ochtend in het tempelcomplex kwamen we na enkele sanitaire stops rond 15.00 uur aan op ons lunchadres. Hier troffen we een ander reisgezelschap van een Nederlandse reisorganisatie. Dat wij een geheel andere reiservaring hebben en nog zullen hebben bleek uit het gesprek dat we met de gids hadden. Hij vertelde dat zijn gasten in 2 en 3* hotels verblijven waardoor hun Indonesië ervaring van een heel ander niveau is. Ook moest Jan; onze gids voor de zoveelste keer ook assistentie verlenen door deze gids te adviseren een zieke deelnemer van zijn groep Indonesische kruidenmedicijnen te geven i.p.v. de uit Nederland meegebrachte. Deze werken in de tropen nl. niet. Een van onze deelnemers had deze ervaring enkele dagen geleden al. Hieruit blijkt alweer hoe kundig onze gids is. Hij is zijn geld in goud waard. Zijn uitgebreide kennis van zijn land doet ons elke dag weer een groot genoegen. Nadat we onze lunch genuttigd hadden reden we verder over deze drukke route. We moesten zelfs enkele keren voor dezelfde trein wachten die al slingerende het zelfde traject volgt. We reden al een hele tijd door een gebied met ontzetten veel teakbomen. Ook zagen we grote percelen suikerriet en de zgn. bio rijstvelden. Deze rijst wordt geteeld zonder gebruik van meststoffen of bestrijdingsmiddelen en behoort tot de lekkerste rijstsoort van Indonesië. Onderweg was er weer allerlei handel te zien. Veel vee transport op een manier die bij ons niet toegestaan zou worden, gegrilde cocosnoten, vers gevangen vis, tropische vogels en kleine aapjes die in kooien langs de weg hingen om verkocht te worden als huisdier. Daarna stopten we bij een bedrijf wat van de stronken van de teakbomen die trouwens voordat ze echt gekapt worden na zo’n 50 jaar eerst gedeeltelijk ingekeept worden om af te sterven en in te drogen waarna ze na een jaar pas echt gekapt worden allerlei soorten kunststukken maakten. Omdat elke stronk anders gegroeid is, is het wonderbaarlijk te zien wat er  uit tevoorschijn komt. Tafels met dierenhoofden erin, stoelen die je vanwege het gewicht niet kunt verplaatsen, banken, wandkasten etc  etc. Wederom wordt ook hier dus echt elk stukje van de boom gebruikt. Het afvalhout wordt gebruikt om vis en vlees te roken. Vanwege een prachtige zonsondergang werd er speciaal gestopt om een paar mooie plaatjes te schieten. Omdat we richting oosten rijden is het hier veel eerder donker. Uiteindelijk kwamen we in Kediri aan. Wat in Nederland verboden is, kan hier nog volop; reclame maken voor sigaretten. Ons verblijf voor de komende nacht is nl. van de eigenaar van de grootste sigarettenfabriek van Java; Surya. De hele winkelstraat was verlicht met reclameborden van deze firma. We dachten al heel luxe gelogeerd te hebben de afgelopen dagen. Dit hotel overtrof echter weer al onze verwachtingen. Werkelijk prachtig. Een kijkje op internet zal ook de lezer doen verbazen. Overal marmer. Zelfs de hotelkamers hebben allemaal marmeren vloeren! Ook de zwembaden en het fitnesscenter mogen er wezen. Het hotel is slechts 5 jaar geleden geopend. De avond is ter vrije besteding. Dat komt goed uit, want het hotel is gelegen aan een grote winkelstraat. Morgen staat als eerste een bezoek aan de sigarettenfabriek op het programma waar sigaretten nog met de hand gerold worden. We laten ons verrassen.

Verslag dag 16 dinsdag 23 augustus
Zoals na afloop zal blijken mag deze dag ook weer bijzonder geslaagd genoemd worden vanwege het opmerkelijke excursieprogramma. Onverwacht verrassend,  zo mag elke reis met Reishuis naar Indonesië zeker genoemd worden. Nadat we allereerst om 3 uur midden in de nacht gewekt werden vanwege de Ramadan en men dacht dat wij ook Moslims waren die wilden gaan bidden in de moskee om de hoek, werden we om 6.45 uur; een half uur te vroeg nogmaals gewekt!  Dat we op een locatie waren waar niet veel buitenlandse toeristen kwamen was ons duidelijk. Het ontbijt was er ondanks dat toch ook hier weer erg uitgebreid. Nadat onze koffers door de bellboys in de bus geplaatst waren, vertrokken we om 8.45 uur voor een rondleiding door de Surya sigarettenfabriek. We hadden er een hele andere voorstelling van dan verwacht. Een enorm complex doemde op het gehele wagenpark van deze firma bestond uit Mercedes. We werden sowieso begeleid door personeel uit het hotel, maar ter plaatse stonden een aantal dames klaar om ons te begeleiden over het complex. We ging een eerste hal binnen waar muziek uit klonk. Plotseling stonden we oog in oog met 3000! dames in blauwe kleding met een pet op die aan lange werktafels bezig waren sigaretten te rollen met de hand. Per persoon worden hier per dag tussen de 3500 en 4000 sigaretten gerold! Ernaast zat iemand in roze werkkleding. Zij sneed aan beide zijden de restjes er vliegensvlug vanaf.  Dames die in verwachting waren hadden ook een roze blouse aan, deze zat echter ruimer! Wat schetste onze verbazing dat het complex over 5 van deze enorme hallen beschikte! Men werkt hier 6 dagen per week van 6 uur s’ochtends tot 4 uur s’middags. Tijdens drukke periodes wordt er ook op zondag doorgewerkt. Men dient een target te halen van 3500 stuks. Over alles wat erboven zit ontvangt men een bonus. Het salaris wordt elke 3 dagen uitbetaald en bedraagt tussen de 70.000 en 75.000 Rupiah per dag. Dat is omgerekend ongeveer € 6,-. Het bedrijf bestaat al sinds 1953. De langst werkende werknemer is al 53 jaar in dienst! Per blok van 120 werknemers zijn er 2 supervisors.  Er hangt een heel gezellige en ontspannen sfeer onder de werknemers en het ziet er allemaal heel schoon en netjes uit overal waar je kijkt. Daarna lopen we naar een volgende hal waar het al even vol zit met werksters. Hier bevindt zich het inpakstation. De werkkleding is groen, maar weer met dezelfde petjes op. Er wordt hier een speciale verpakkingstechniek gebruikt, want de sigaretten lopen taps toe. Ze worden per 12 stuks per 3 stuks om en om in een cellofaan verpakt. Elke werknemer produceert per dag 1500 van deze pakjes! Alvorens ze in cellofaan verpakt worden moeten ze eerst 5 uur drogen in een speciale ruimte op een temperatuur van 42 graden. De wanden van deze ruimte worden regelmatig met carboleum besmeerd om de sigaretten die uiteindelijk 14 maanden bewaard kunnen worden, een speciaal aroma te geven. In totaal zijn er op dit complex 26.000 mensen werkzaam. Op het moment dat de werkdag voorbij is, is er een complete file richting stad om iedereen te laten vertrekken. De eigenaar waarvan de voorouders van Chinese afkomst zijn, zorgt goed voor zijn werknemers en de stad Kadiri. Zo is er een soort spaarregeling waarbij de mensen hun salaris op een soort spaarboekje kunnen zetten en daarmee inkopen kunnen doen.
Ook doet hij regelmatig schenkingen aan goede doelen in de stad. Hij is de op 1 na rijkste man van Indonesië en bezit o.a. een eigen vliegtuig en meerdere hotels. Ook hebben de werknemers 1 keer per jaar een week vrij en neemt hij ze allemaal mee op een soort kamp. Met de bus met 26.000 werknemers op stap! En zo bezit hij nog 2 andere bedrijven van dit formaat op andere locaties! Aan het einde van deze indrukwekkende rondleiding ontvangen we allemaal een doosje met het assortiment dat men hier produceert. Natuurlijk zou het mogelijk zijn het proces te moderniseren, dit zou echter betekenen dat het grootste gedeelte van het personeel op straat zou komen te staan. Dit wil hij absoluut niet. Een pakje met 12 sigaretten kost 10.000 Rupiah. Hiervan is 180 rupiah per sigaret belasting. Dit staat ook netjes apart op de banderol vermeld. Na een vriendelijk afscheid vervolgen we onze reis. We rijden wederom door een zeer afwisselend landschap richting Batu. Op een gegeven moment open zich voor onze ogen weer een andere omgeving met een groot meer en veel groenteplantages. Hier stappen we uit voor een wandeling door de omgeving. Opvallend zijn de vele huizen die een koeienstal hebben. Deze melk wordt 2 maal daags geleverd aan de cooperatie van Nestle of Campina. Als we na deze afwisselende wandeling weer verder rijden zien we onderweg  o.a. harsbomen waar net zoals bij de latexbomen het vocht afgetapt wordt om er lijm van te maken. Ook zien we volop cacao, koffie en bananen aan ons voorbij trekken. Via deze kronkelige bergachtige route rijden we op een gegeven moment langs een vruchtbare rivier die veel vulkaanzand met zich mee naar beneden brengt. Hij wordt gevoed door water uit natuurlijke bergbronnen.

Uiteindelijk belande we bij de Coban Rondo waterval van zo’n 90 meter hoogte. Op de parkeerplaats worden we welkom geheten door een grote apenfamilie. Toevallig is het net voedertijd en verzameld de gehele schare zich om de verzorger die wortels uitdeelt. Ook hier weer familie uitbreiding te zien met een klein aapje dat onder aan de buik hangt.
Daarna lopen we over een vrij vlak wandelpad naar de waterval die zich in een prachtig groene omgeving bevindt met veel bloeiende trompetbloemen zoals we die gezien hebben op het Dieng plateau. Hierna beginnen onze maagjes te knorren en rijden we korte tijd later de parkeerplaats op van ons lunchrestaurant. Ook hier laten we ons de maaltijd weer goed smaken. We komen hier dus niet om van de honger. Integendeel! Daarna neemt Jan ons mee naar een enorm tuincentrum met eigen plantenkwekerij.  Je kunt het zo gek niet bedenken of je komt het hier tegen. Cactussen voor 30 cent. Grote bloeiende orchideeën voor 3 euro. Bamboeplanten voor 1 Euro en een compleet Bonsailandschap met meerdere boompjes op schaal voor slechts 150 euro. Was ons koffer maar wat groter!  Omdat Jan het leuk vindt om alternatieve routes te rijden doen we dat natuurlijk ook vandaag weer. We komen bij een grote brug waar we uitstappen om deze te voet over te steken. Hier krijgen we weer een heel ander panorama te zien wat natuurlijk weer gefotografeerd dient te worden. Je moet dit echt met eigen ogen gezien hebben. Nadat we de groothandels groentemarkt gepasseerd hebben komen we uiteindelijk in de Universiteitsstad Malang aan. Ook hier weer veel mooie koloniale huizen uit vervlogen tijden. We logeren in het eveneens koloniale Graha Craka hotel in het duurdere gedeelte van de stad met een oldtimer Mercedes voor de deur als pronkstuk. We worden ontvangen met een zgn. cold towel met een lekkere geurtje eraan en een heerlijk welkomstdrankje gemaakt van verse ananas en sinaasappel gepresenteerd in een cocosnoot. Lekker even bijkomen voordat we vanavond gaan dineren.

Verslag dag 17 woensdag 24 augustus
Vandaag een speciaal verslag van onze lokale verslaggever en reisgenoot Peter van Heugten.
Nadat we gisterenavond in het Padi restaurant aan een feestelijk gedekte tafel in de open lucht hadden genoten van een chique diner vertelde Jan over de mogelijkheid om de Bromo vulkaan te bezoeken. Dit is tevens de hoogste berg van Java. Deze op 2700 meter hoogte gelegen vulkaan die in augustus dit jaar nog actief is geweest, is echter niet met de eigen bus te bezoeken, maar met een minivan. Het laatste gedeelte in de zandzee moet er overgestapt worden op een four wheel drive jeep. Iedereen had wel interesse in deze speciale tour. Daarvoor moesten we wel vroeg uit de veren. Om 5.30 uur liep de wekker al af en met een speciaal lunchpakket voor onderweg stapte iedereen behalve Paul om 6.00 uur in de minivan. Na een rit van ongeveer 2 uur bergopwaarts met schitterende vergezichten kwamen we op 2100 meter aan bij de jeeps. De laatste 600 meter waren voor deze werkpaarden. Boven op de rand van dit kratermeer kregen we de gelegenheid om mooie foto´s te maken van deze bijzondere omgeving. Hier nuttigden we tevens de door Jan meegebrachte lunch paketten. Vanaf dit punt hadden we een blik op de enorme zandvlakte, de krater zelf en de hoogste berg de Senmuz op 3672 meter recht voor ons. In een woord geweldig! Hierna daalden we met de jeep af over een hobbelige weg naar de zandzee. Onder aangekomen werden er speciale maskers uitgedeeld. Toen wisten we nog niet wat ons stond te wachten. De lokale gidsen blijkbaar wel. Het eerste stof kwamen al door de kieren van de jeep naar binnen waaien terwijl we aan het rijden waren. Midden in deze enorme vlakte stopten we en kwamen er meteen locals op ons af die ons met hun paard wel naar boven wilden brengen. Paul had echter verteld dat je dit ook gewoon te voet kon doen. Het werd uiteindelijk een wandeling door stof, stof en nog eens stof. Dit vanwege de grote hoeveelheid vulkaanas die onlangs neergedaald was. De laatste horde was een trap met 256 treden die echter ook helemaal vol lag met stof waardoor het klimmen extra moeilijk was. Uiteindelijk werden we beloond met een schitterend uitzicht over de omgeving en een nog indrukwekkendere blik in de nog werkende vulkaankrater. Op 5 augustus was de laatste uitbarsting geweest! Natuurlijk moesten er weer de nodige fotos gemaakt worden. Plotseling stak echter de wind op en kwamen we in een echte zandstorm terecht! Echter de weg terug naar de jeep lag nog helemaal voor ons! We werden finaal gezandstraald terwijl we naar beneden liepen. Iedereen zat dan ook helemaal onder het zand, maar we hadden het er graag voor over om dit mee te kunnen maken. Hierna reden we met de jeep weer omhoog en stapten we over op de minivan. Na 1 ½ rijden; bijna 2 uur later dan eigenlijk gepland kwamen we bij onze eigen bus aan waar Paul ons op stond te wachten. Hij was compleet verbaasd hoe wij er uitzagen als mijnwerkers! Ook voor Jan Loen onze gids was dit de eerste keer dat hij dit meemaakte. Nadat het ergste stof verwijderd was en een korte opfrisbeurt reden we verder naar Kalibaru. Onderweg was er weer een lunch. Omdat we zoveel later als gepland konden verder rijden na het bezoek aan de Bromo konden we jammer genoeg geen kijkje nemen binnen in de grote tabaksschuren die we onderweg nagenoeg in de schemering passeerden. Hier worden de beste tabaksbladeren 22 dagen gedroogd in grote bamboeschuren om daarna verwerkt te worden tot sigaren. Het laatste stuk van ons traject reden we vandaag geheel in het donker. Dit temeer omdat we dicht tegen een tijdgrens aanzitten. Het laatste gedeelte was een bochtige weg door een natuurpark. In elke bocht stonden bedelaars met fakkels, kampvuurtjes en zaklampen te hopen op een bijdrage. Zij fungeerden als straatverlichting in deze slingerende weg. Uiteindelijk rond 18.45 uur kwamen we aan bij de Kalibaru cottages waar we werden verwelkomt met een lekker drankje. Snel naar de cottage voor een heerlijk verfrissende douche. Morgen staat ons weer een leuke dag te wachten met o.a. een bezoek aan een rubber fabriek.

Verslag dag 18 donderdag 25 augustus
Nadat iedereen op een natuurlijke manier gewekt was door het gezang uit de nabij gelegen Moskee die vanwege de Ramadan volgens ons de hele nacht open was, stond er een Oost-Javaans ontbijt voor ons klaar. Om 8.30 uur vertrokken we voor opnieuw een gevarieerde dag. Allereerst passeerden we de lokale markt van Kalibaru waar op dit tijdstip een enorme drukte heerste. Dit is ook de streek waar veel potten en pannen gemaakt worden. Aan de vele kramen langs de doorgaande weg was dit goed te zien. Ook enorm grote bananen en dito kokosnoten waren hier te koop. Daarna sloegen we linksaf voor ons gevoel echt de rimboe in. Via een heel nauw straatje waar je nauwelijks een tegenligger kon passeren reden we door een mooi landschap met vele rijst terrassen en koffieplanten die beschermd werden tegen de directe zon door schaduwbomen richting een fabriekscomplex. Onderweg werden we volop toegezwaaid en met verbaasde blikken bekeken door de lokale bewoners. Blijkbaar komen ook hier zelden buitenlandse toeristen op bezoek. Vroeger was dit in handen van een zeker familie Glenmore. Tegenwoordig is het een Indonesisch staatsbedrijf. De gebouwen stammen uit 1938 en zien er op het eerste gezicht uit als een museum. Nadat we zijn aangemeld worden we door een van de medewerkers rondgeleid. De produktie was nog in volle gang toen we de eerste ruimte betraden waar een aantal vrouwen de latexoogst van deze dag via een goot gevuld met water en de latex in een bassin lieten lopen. Het schuim wat bovenop dreef werd afgeschuimd. Zodra de bak vol was werd gestopt met de toevoer. Hierna werd er zgn zuur water toegevoegd en werden er metalen platen ingehangen. Net zoals bij het produceren van kaas waar stremsel aantoegevoegd wordt om het dik te maken functioneerde dat hier met het zure water hetzelfde. Na 2 uur was de massa ingedikt en konden de blokken rubber eruit gehaald worden. Deze werden door een wals heen gemangeld die en vellen van rolde met daarin de afdruk van de firma. Deze vellen werden buiten te drogen gehangen en daarna in een stookruimte met zo’n 50 graden temperatuur hout gestookt opgehangen. Daarna bleven deze er 24 uur in totdat ze een bruine kleur hadden. Het schuim wat in het begin afgeschept was werd ook ingedikt in een basis en daarna ook gewalst. Echter dit is de zgn. B kwaliteit. In een andere ruimte werden de vellen door vrouwen uit elkaar getrokken, opgevouwen en op stapel gelegd. Daarna werden ze samengeperst in een ouderwetse pers die handbediend omlaag en omhoog gedraaid werd. Zwaar werk! Daarna ging deze baal in een andere pers waarna er metalen banden omheen gespannen werden. Na 24 uur in deze metalen banden werden deze verwijderd en het pakket met rubbervellen ingepakt. Nadat ze waren ingesmeerd met lijm (afvalrubber vermengd met benzine) kwam er een laag talkpoeder omheen en een kwaliteitsstempel erop. In totaal woog zo’n pakket maar liefst 113 kg. In hetzelfde gebouw werd ook koffie verwerkt. Nadat de bonen geplukt waren werden ze in een basi met water geschud. Hierin moeten de bonen een aantal uren fermenteren zodat de schil er gemakkelijk vanaf kan. Daarna wordt de vuiligheid weggezeefd en kan de schil gemakkelijk verwijderd worden. Op de zolder van dit gebouw lagen metalen platen met gaatjes erin. Onderin werd hout gestookt. Midden in deze stookvloer zat een gat waarin de thermometer gehangen werd. Via een bepaalde temperatuurvolgorde werden de bonen voor bepaalde tijd gestookt/geroosterd. Daarna gesorteerd op kwaliteit en verpakt in balen. Het 3e product van deze plantage waar 130 mensen werkzaam waren  is cacao. Er worden hier 2 soorten gekweekt. Een cacaoboon groeit aan de stam. Er zijn rode en gele cacaobonen. De rode leveren de beste kwaliteit de zgn. edel cacao. Nadat de bonen van de struik geplukt zijn (een soort langwerpige meloen) worden ze ter plaatse uit de schil gehaald. De schil wordt naast de boom weer in de grond gestopt als meststof! De nog natte witte bonen met een glibberig omhulsel worden in de fabriek in een bak gestort om te fermenteren. Een echt stinkend goedje. Daarna worden de bonen schoongespoeld en te drogen gelegd op de droogzolder. Op dezelfde manier worden de bonen op metalen roosters gelegd en van onderen opgestookt. Wat overblijft is een donkerbruin tot zwarte boon met dunne harde schil. Deze worden vervolgens weer gesorteerd op kwaliteit. Wij hadden de mogelijkheid om het verschil te proeven. Wat ook ongebruikelijk was; we mochten fotograferen hoe het proces eruit zag. Daarna werden we getrakteerd op koffie en thee met overheerlijke vers gebakken pisang goreng. De lokatie was de voormalige koloniale woning van de eigenaar uitkijken op een mooie tuin met veel bloemen en fruitbomen o.a. de stinkvrucht Durian die aan touwtjes vastgebonden wordt om vallen te voorkomen. Hierna volgde een wandeling over de plantage. 1 medewerker kan tot 1000 latexbomen per dag insnijden en aftappen! Hij begint ’s morgens om 5.30 uur tot 11 uur. De latex moet dezelfde dag nog verwerkt worden omdat hij anders te hard is. Export van de produkten is naar Japan en Europa. Jan liet ons weer zien wat de natuur nog meer te bieden had. De oude bladen van de laurierbomen worden verhit om er olie uit te halen. We konden proeven van de moerbeistruiken. Ook was er een groen struikje met bolletjes waar parfumolie van gemaakt werd.

Hierna was het tijd om naar onze volgende bezoekplek te gaan. Hiervoor moesten we weer een stukje terugrijden. Langs de doorgaande weg stapten we uit en liepen zo bij de lokale mensen achterom. De geur van de geiten die veel gehouden worden aan huis kwam ons al tegemoet. Daarna liepen we de sawa’s in over smalle paadjes en kwamen zo wel heel dichtbij de natuur. Ook hier weer zwaluwhuizen die gelokt werden met een speciale luidspreker. De eerste kindertjes kwamen al naar ons toegerend en werden verrast met door ons opgespaarde zeepjes, shampoo en tandenborstels meegenomen uit de diverse hotels. Dolblij waren ze, want weldra kwamen er meer kinderen! We liepen verder want in de verte zagen we activiteit op het veld. Er werd machinaal gedorst. De werkers en werksters waar heel vriendelijk zodat we leuke foto’s konden maken. Zwaar werk is het wat ze verrichten. Daarnaast moet alles handmatig afgevoerd worden. Grote balen gevuld met rijst en afgedekt met rijststro werden op de schouders van zowel mannen alsook vrouwen de sawa’s afgedragen naar het woonhuis. En dan te weten dat men bij de coöperatie slechts 3 tot 4000 Rupia ontvangt voor 1 kilo ongepelde rijst! We liepen weer verder en kwamen bij een oude bamboebrug die in onze ogen onbruikbaar was. Een prachtige plek voor foto’s. Even later kwam er echter een vrouwtje aanlopen met een sikkel om gras te verzamelen voor de dieren. Zij klauterde op de overblijfselen van wat ooit een brug was en liep naar de overkant de jungle in. In de buurt bezochten we ook enkele families en mochten binnen kijken. De kinderen waren ook blij met onze komst, want ook zij werden verblijd met  zeepjes e.d.  Even verderop konden we zien hou ananas bloeit en zich ontwikkeld tot een volwaardige vrucht. Ook kwamen we oog in oog te staan met het  lokale dorpskerkhof. Heel eenvoudig allemaal hoe mensen hier begraven worden. Inmiddels was het wel weer tijd voor een lunch dus we liepen weer terug naar de bus. Onderweg kwamen we nog een horde tegen in de vorm van een klein beekje waar Jan even een noodbruggetje aanlegde. Terug in ons hotel konden we genieten van een lekkere warme maaltijd.  Even bijkomen. Om 15.30 uur liepen we met Jan naar de naast het hotel gelegen plantage. Hier ook weer volop koffie en klapper. Daarnaast groeiden hier ook de vanilleplanten. Het is familie van de orchidee. Om echter vanillestokjes te kunnen krijgen dient de plant ‘geholpen’ te worden. Zodra de vanillestruik bloeit wordt de stamper die naar binnen groeit even recht gebogen zodat er bloemenvocht uit de stamper loopt. Dit moet heel voorzichtig gebeuren. Daarna wordt hij weer teruggevouwen en kan de bloem zich verder ontwikkelen totdat er een vanillestokje uitgroeit!  Bijzonder.  De familie die op deze plantage werkt liet ons zien hoe je palmsuiker kunt winnen. Ook maakten ze van het schutblad van de bloem mooie kunstwerkjes zoals mandjes en vogels. Binnen was te zien hoe palmsuiker vermengt met kokosschaafsel verwerkt werd tot palmsuiker. Tenslotte werd er verse klapper geserveerd die zo uit de vrucht gedronken kon worden. Ook het zachte vruchtvlees heeft een heel andere smaak dan de kokosnoten die wij uit de winkel kennen.  De rest van de middag konden we genieten van de mooie omgeving van het hotel. Morgenvroeg op tijd uit de veren want we gaan verkassen naar Bali. Hier is het 1 uur later dus we willen zo lang mogelijk genieten van het Indonesische daglicht.

Verslag dag 19 vrijdag 26 augustus
Het grote Ramadan feest nadert. Dat was vannacht weer goed te merken aan het vele gezang uit de Moskee dichtbij het resort. Nadat we gisterenavond een lekker Gala diner hadden genoten en nog een spelletje Sato Sato hadden gespeeld was iedereen vroeg onder dek gegaan. Na een vroeg ontbijtje stapten we om 7uur lokale tijd in de bus richting Bali.

Onderweg was de drukte voor de feestweek al goed te merken aan het vele verkeer onderweg. Na  ongeveer 1 1-2 uur rijden kwamen we aan in Banjuwangi de havenstad. Ondanks eerdere waarschuwingen dat het druk zou zijn viel dit uiteindelijk ontzettend mee. We konden nagenoeg zonder te wachten aan de zijkant een veerboot oprijden. Een oud bakkie, maar hij was wel zeewaardig. Dat is ook wel nodig want op deze plek kan het nogal onstuimig zijn omdat hier de Indische oceaan en de Java zee op elkaar botsen. De veerboot kan daardoor niet rechtstreeks oversteken, maar moet zig zag door de golven heen varen om zo min mogelijk te schommelen. Uiteindelijk kwamen we aan de overkant aan, maar moesten wachten op een vertrekkende veerboot omdat het aantal aanlegplaatsen beperkt is. Sommige veerboot lossen hier nog rechtstreeks op het strand! Daarna hadden we nadat we de militaire controle vanwege de aanslag in 2005 achter de rug hadden nog zo´n 75 kilometer voor de boeg. Deze route liep in eerste instantie door een stuk natuurreservaat waardoor het erg rustig op de weg was. Ook moesten we wennen aan de andere omgeving. Het Hindoeisme is hier het belangrijkste geloof en de 3 miljoen inwoners van dit eiland zijn bijna voor 100% bij de democratische partij aangesloten. Hier is het gewoonte 2 keer per dag naar de tempel te gaan, en elke dag offers te brengen in de vorm van bloemetjes in een mandje of door fruit te offeren. In bijna elke tuin staan een of meerdere tempels ter nagedachtenis aan de reeds overleden families die er gewoond hebben.
Opvallend is ook het hoofddeksel dat bijna alle Balinezen dragen en de lange haren van de meisjes in staartjes gedragen. De school bepaald welke kleur strikjes er in mogen.  Een groot gedeelte van onze route ging direkt langs de kustlijn. In eerste instantie een arme omgeving wat betreft vegetatie, maar uiteindelijk weer steeds meer rijstvelden maar ook  wijngaarden met blauwe druiven die net in de oogstperiode zaten. Dus volop verkoop langs de doorgaande weg. Toon kan zijn geluk niet op! Vanwege het tijdverschil van 1 uur t.o.v. Java waar het 1 uur vroeger was, konden we al op tijd naar de lunch. Deze smaakte ons weer meer dan voortreffelijk. Deze uitspanning was direct aan de kust gelegen dus we hadden een mooi uitzicht op de zee. Nadat we slechts enkele kilometers verder gereden waren sloegen we af naar de oprit van ons hotel voor de komende 2 dagen; het Aneka hotel. Dit is in Lovina ook weer een van de beste hotels die er te vinden is. De meeste gasten zijn Indonesiërs en Chinezen. De internationale gasten verblijven allemaal in de buurt van Denpasar aan de andere kant. Maar wij willen de dolfijnen zien, dus zijn wij hier eerst neergestreken. Vanmiddag lekker uitrusten aan de rand van het zwembad wat ook direct aan zee gelegen is. Vanavond hoeven we niet te verkassen voor het avondeten.
Morgenvroeg loopt om 5.30 uur de wekker af voor een boottocht naar het territorium van de dolfijnen.

Verslag dag 20 zaterdag 27 augustus.
Het eten smaakte ons gisterenavond weer heel goed in het restaurant van ons hotel. Smakelijk gekookt en natuurlijk weer french fries gevraagd!  Iedereen ging op tijd naar bed omdat het wekkertje morgenvroeg weer op tijd afliep. De nachtrust had iedereen goed gedaan en ondanks het vroege tijdstip was het buiten al heerlijk warm. We boften want de lucht was strak blauw zodat de zonsopgang boven zee prachtige foto´s opleverde. Met 2 groepjes van 4 en het zwemvest aan voeren we met een longtail boot met zijspan de zee op. Dat we niet de enigen bleken die dit schouwspel wilden zien bleek al spoedig. Alleen in de ochtend direkt na zonsopgang laten deze zoogdieren zich zien nabij het strand. Het was elke keer weer een race naar de plek waar de dolfijnen zich bevonden. Het is elke keer weer een belevenis je tussen deze mooie dieren te bevinden. Nadat iedereen had genoten van dit schouwspel keerden de boten weer terug naar het strand direct bij het hotel. Even op frissen en tegen 8 uur zat iedereen al aan het ontbijt. Vandaag is het eigenlijk voor de rest een vrije dag, maar toch besloten we om met de bus een kort tochtje te gaan maken. Allereerst bezochten we een lokaal vissersdorp. Vanwege de sterke wind (wij hadden die ervaring dus niet) waren de vissers vandaag niet uitgevaren. Er wordt in deze omgeving veel tonijn gevangen en andere kleinere vissoorten. Desondanks konden we het dagelijkse levens in dit vissersdorp toch aanschouwen. Er hing een varken aan het spit en van afvalkarton hadden de dorpelingen een racebaan gemaakt voor een van de kinderen die ermee aan het spelen was. Geweldig hoe creatief mensen hier zijn.  Verder was er iemand bezig met het in dunne schijfjes te snijden van de stam van een bananenboom. De buitenringen werden gebruikt als veevoer, het hart werd gebruikt om te koken voor eigen gebruik samen met varkensvlees. Daarna stapten we weer op de bus en reden we naar de voormalige hoofdstad van dit eiland met ongeveer 500.000 inwoners. Hier stapten we uit bij een grote lokale markt. Het tafereel bood ons weer een ander beeld van hoe de lokale mensen hier leven en overleven. Kleurrijk waren de vele groente, fruit en bloemenstalletjes waar de locals hun dagelijkse offergaven kunnen kopen. Ton had al meteen een stalletje gevonden voor zijn overigens lekkere zoete blauwe druiven voor iets meer dan 1 euro per kilo! Ook een van de horlogehandelaren deed goede zaken met de Limburgse toeristen. Overigens zonder opdringerig te zijn ven een faire prijs te vragen voor zijn handel. Verder vonden we in een van de toko”s de kruiden die men gebruikt in de soep en bij het bereiden van groenten. Hier doet het merk Royco nog goede zaken. Een rits met 12 zakjes voor 35 cent! Nadat iedereen wel iets gevonden had reden we een stukje verder naar de Carrefour. Een grote supermarkt met op de bovenverdieping allemaal kleine winkeltjes. Voldaan reden we weer terug naar ons hotel waar we de rest van de dag kunnen genieten van zon, zee en strand of zwembad.

Verslag dag 21 zondag 28 augustus
Op ons gemak konden we vanmorgen ontbijten want de bus vertrok pas om 8.30 richting Sanur. Nadat de koffers weer in de bus geplaatst waren, die trouwens elke dag helemaal van binnen en van buiten gereinigd word door de bijrijder, verlieten we Lovina. Nadat het eerste stuk langs de kust ging met veel rijstvelden waarboven vogelverschrikkers hingen om de oogst niet te laten wegroven door de rijstvogels, reden we het binnenland in. We zouden uiteindelijk tot bijna 1700 meter gaan klimmen! Via een kronkelige weg langs Mandarijnenbomen, kruidnagel bomen, kerststerren in boomvorm en vele andere vegetatie kwamen we steeds hoger en konden daardoor ook steeds verder wegkijken. De eerste stop was bij een plaats waar de kruidnageloogst zojuist afgerond was.

Deze lag langs de doorgaande weg te dogen. In eerste instantie lichtbruin, daarna heel donkerbruin. Het duurt lang voordat je een kilo van deze specerij geplukt hebt. Echter het wordt voor Indonesische begrippen goed betaald. Tot 130.000 Rupiah voor 1 kilo. Wij kennen de kruidnagel alleen voor in de keuken. Hier wordt hij echter ook gebruikt voor het maken van kretek ofwel sigaretten. Ook lag er op verschillende plekken pruimtabak te drogen. Van jongs af aan leren de kinderen hier al de spullen op hun hoofd te dragen. Een moeder met kind liep langs de weg om dit daadwerkelijk te praktiseren. Even verderop was men volop bezig met de oogst van mandarijnen. We mochten proeven van de lading die in de achterbak van de truck lag opgestapeld. We klommen steeds verder omhoog totdat we letterlijk in de wolken zaten. Dit werd weer beloond met fraaie uitzichten. O.a. een nog actieve krater waar duidelijk de lavastroom te zien was. Op deze plek was ook een grote tempel gevestigd. Vanwege de zondagactiviteiten was het er zo druk dat we besloten om een andere tempel te bezoeken. De commercie had hier inmiddels toegeslagen gezien de vele straathandel. Even verderop was ons lunchadres. Jan had voor ons zitplaatsen aan de rand gereserveerd zodat we een machtig uitzicht hadden op de actieve vulkaan met erlangs een enorm zoetwatermeer. De lunch mocht ons weer verrukkelijk smaken met een enorme keuze aan gerechten. Nadat iedereen weer op krachten gekomen was reden we verder bergafwaarts. Af en toe ook een fotostop.

Temeer omdat de fruitkraampjes op een bijzondere manier hun waar te koop aanbieden. Een stuk verder kwamen we bij een andere tempel aan.Ook hier was het blijkbaar uitverkoop want er heerste een enorme drukte. Dus maar weer verder gereden. Wij zijn de afgelopen weken verwend met rustige locaties. Op Bali is dat allemaal anders. Het volgende adres was een bezoek aan kunstenaarsdorp Mas. Echter ook hier een drukte van jawelste zodat we echt in een file rond het centrum terecht kwamen. Hier kregen we de tijd om rond te neuzen in het ruime aanbod in kunst en nijverheidsartikelen. Omdat het inmiddels al wat later op de middag was en een rustdag was het onmogelijk om een atelier te vinden waar hout of zilverbewerking plaatsvond. Uiteindelijk zijn we wel bij een houtatelier binnen geweest maar konden we niet zien hoe het verwerkingsproces eruit zag. Op advies van Jan zijn we doorgereden met de afspraak dit morgen op onze vrije dag alsnog te doen. Deze dorpen liggen op korte afstand en zijn sinds kort via een nieuwe autoweg te bereiken. Rond 17.30 uur kwamen we aan bij ons strandhotel wat inderdaad direct aan zee gelegen was. Nadat we ingecheckt waren kon iedereen zijn avond verder zelf invullen. Dat is op deze locatie echter geen enkel probleem.  Morgen lekker uitslapen want om 10.00 uur gaan we nog een paar uurtjes terug de bergen in.

Verslag dag 22 maandag 29 augustus
Vandaag alweer de laatste dag van ons Indonesië avontuur. Wel erg leuk om te horen dat men het jammer vindt om weer naar huis te moeten. Een goed teken dus. Het ontbijt was vanmorgen met uitzicht op zee!  Pal naast het restaurant kun je nl. zo de zee inlopen. We hadden afgesproken om 10.00 uur bij de receptie voor een korte tocht. Menigeen was echter al op tijd uit de veren voor een strandwandeling. Gelukkig was het niet zo druk onderweg als gisteren. Nadat we een tijdje geklommen hadden hielden we plotseling stop. Jan had weer iets bijzonders in de kijker. Bij een zgn. coöperatie was men bezig allerlei offergaven te maken in de vorm van manden, mandjes, bloemen, rijst, fruit, gebraden vlees etc. etc.  We werden uitgenodigd om verder te lopen. Bij verdere navraag bleek dat op 8 september er een speciale viering plaatsvindt voor alle overledenen van het afgelopen jaar. Deze worden dan opgegraven en de botten verzameld in een speciale kist. De offers die men gemaakt heeft tezamen met een aantal voor dit doel gemaakte paarden bestaande uit allerlei materialen worden op die dag verbrand i.v.m. de reïncarnatie waar de Hindoes heel sterk in geloven.

Het was echt een teamwork met mensen uit het hele dorp. De as van de botten wordt daarna naar de zee gebracht en daar uitgestrooid. Heel bijzonder om te zien hoe deze mensen hun geloof belijden naast de vele offers die ze sowieso elke dag al brengen langs de rand van de straat en in de huistempels. Het werk wordt er zelfs voor stopgezet zo zagen wij gisteren in het lunchrestaurant. Deze coöperatie lag aan een straat waar je werkelijk alles op het gebied van handarbeid aantrof. Heel veel is bestemd voor de export, maar de mensen zijn hier echt bijzonder creatief met allerlei soorten materialen. We reden echter verder naar wat wellicht de mooiste rijstterassen van Indonesië genoemd mogen worden. Elke dag is het hier een drukte van belang om dit schitterende plaatje te aanschouwen. Er moesten dan ook de nodige foto”s gemaakt worden. Op de terugweg stapten we uit om een stuk van deze kunststraat te bewandelen langs de vele ateliers. Uiteindelijk zat iedereen weer aan boord en reden we verder bergafwaarts. Ook een tempel werd nog met een kort bezoek vereerd. We hadden echter geen Sarong bij ons dus we moesten halt maken voor de ingang. Toevallig was er morgen in deze tempel ook een feest om god te bedanken voor het aanwezig te mogen zijn op deze aarbol! Foto’s konden er echter wel gemaakt worden. Ook zagen we nog een ritueel waarbij men bezig was de ruimte in te richten voor de verbrandingsceremonie op 8 september.  Iedereen uit het dorp hielp mee om alle bouwwerken in elkaar te zetten. Als laatste maakten we nog een korte stop bij een zilveratelier. Echter het aangebodene kon niet ieders smaak wegdragen. We zetten koers terug naar ons hotel waar iedereen zijn eigen gang kon gaan. Vanavond  is ons afscheidsdiner, want morgen staat ons een lange reisdag te wachten. Peter en Mieke hebben besloten om nog een paar dagen langer te blijven op dit vakantie eiland. Wellicht is dit het laatste bericht in een lange reeks. Voor de reizigers zelf is dit een mooi dagboek om na afloop de reis nog een keer opnieuw te kunnen beleven.

Verslag dag 23 dinsdag 30 augustus
Nadat we op ons gemak de ochtend nog door konden brengen in het resort en de meesten nog even een lekkere duik maakten in het zwembad werden rond 11.30 uur de koffers opgehaald. Voor de laatste keer stapten we in de bus die ons de afgelopen periode naar veel mooie plekjes had gebracht.  Peter en Mieke hadden eerder deze ochtend al afscheid genomen omdat ze voor deze dag al wat gepland hadden. In korte tijd reden we naar de internationale luchthaven van Denpasar. Allereerst hadden we een binnenlandse vlucht naar Jakarta. Met slechts 15 minuten vertraging vertrokken we in westelijke richting. Toch nog volgens schema kwamen we op de luchthaven van Jakarta aan. Hier parkeerde onze vogel bij de gloednieuwe domestic terminal. De koffers kwamen al snel van de band. Buiten konden we vrijwel direct instappen op de shuttlebus die ons naar de internationale vertrekterminal bracht. Ook hier verliep alles heel vlotjes en konden we nadat we de grensformaliteiten achter de rug hadden nog even rondkijken op deze plek. Nadat we onze stoelen hadden ingenomen voor de vlucht naar Doha werden we evenals op de heenreis meteen weer verwend met snoepjes door het vriendelijke personeel van Qatar airways. Onderweg waren de maaltijden ook overvloedig en moest menigeen een gedeelte laten staan omdat het te veel was. Deze maatschappij maakt haar 5 sterren verdiend waar. Even na 22.30 lokale tijd stapten we uit het vliegtuig. Alsof er een warme douche over ons heen kwam. 43 graden celcius was het hier nog op dit tijdstip! Met een airconditioned bus werden we naar de vertrekterminal gebracht. Met ruim 2 uur transfertijd was dit weer even lekker om de beentjes te strekken. Als eersten reden we met de bus naar een ander vliegtuig waarmee we het laatste deel van ons lucht traject zouden overbruggen. Iets later dan gepland vertrokken we uit de hete Sahara richting het koele Europa. Klokslag 7 uur in de ochtend parkeerden we bij de gate. Opvallend was dat verdachte buitenlanders meteen bij aankomst werden gecontroleerd door het grondpersoneel. Ook de koffers waren weldra in ons bezit. Zodoende konden we met de ICE van 8.25 uur al richting Duisburg rijden.  Even voor 11 uur werd iedereen op de parkeerplaats van Oriental Dynasty in Castenray weer netjes afgeleverd voor het laatste stukje naar huis.
Binnenkort volgt nog een reunië waar de reisverhalen zeker nog een keer de revue zullen passeren.